Miyokard infarktüsü geçiren hastalarda sosyodemografik özellikler, risk faktörleri ve metabolik sendrom kriterlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF AY
Danışman: Ümit AYDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Koroner atrer hastalıklarına bağlı ölümler tüm dünyada önde gelen ölüm sebebidir. Metabolik sendromlu hastalarda kardiyovasküler hastalık mortalitesi iki kat, tüm nedenlere bağlı ölüm riski bir buçuk kat artmaktadır. Metabolik sendromun önlenmesi ve azaltılması kardiyovasküler hastalıkları önleyerek yetişkin nüfustaki yaşam süresini arttıracak ve sağlık sistemi üzerindeki iş yükü ve maliyeti azaltacaktır. Bu araştırma ile miyokard infarktüsü geçiren hastaların sosyodemografik özellikleri, risk faktörleri ve metabolik sendrom kriterlerini göstermek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel olarak planlanan araştırmamız, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğinde yatan ve miyokard infarktüsü geçirmiş, 18 yaşından büyük olan 201 hasta üzerinde yapılmıştır. Hastalara araştırma hakkında gerekli açıklamalar yapıldıktan sonra araştırmaya katılım için gönüllü olan ve yazılı onam veren hastalar araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma için hazırlanan veri toplama formunda; hastaların sosyodemografik özellikleri, tıbbi öz geçmişleri, miyokard infarktüsü etyolojisi ile hastaların beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıklarına yönelik sorular mevcuttur. Veri toplama formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Hasta ile ilgili tanı ve tedavi sürecinde sorumlu hekimi tarafından istenmiş ve sonuçlanmış olan laboratuvar tetkikleri Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (FONET)'inden alınmıştır. Veriler SPSS programı kullanılarak uygun testlerle analiz edilmiştir. Analizlerde p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmamıza katılan hastaların yaş ortalaması 59,54±11,8; erkek olanların oranı %77,1 (n=155); evli olanların oranı %77,6 (n=156); eğitim durumu ilkokul olanların oranı %40,3 (n=81); çalışmıyor olanların oranı %69,2 (n=139); emekli olanların oranı %42,8 (n=86); geliri giderine eşit olanların oranı %43,8 (n=88); il merkezinde yaşayanların oranı %80,6 (n=162); en az bir kronik hastalığı olanların oranı %67,7 (n=136); hipertansiyonu olanların oranı %43,3 (n=87); daha önce kalp ameliyatı olanların oranı %21,9 (n=44); ailesinde erken yaşta kalp krizi öyküsü olanların oranı %25,9 (n=52), ailesinde kalp krizine bağlı ölüm olanların oranı %13,4 (n=27); sigara içenlerin oranı %52,2 (n=105); alkol kullanımı olanların oranı %7,5 (n=15)'dur. Hastaların %73,1 (n=147)'inde NCEP ATP III kriterlerine göre metabolik sendrom vardır. Bunların %23,9 (n=48)'u beş kriterin hepsine sahiptir. Fiziksel aktivite durum anketine göre sedanter sayılan hastaların oranı %77,6 (n=156), beslenme durumu anketine göre kardiyometabolik açıdan sağlıksız beslenen hastaların oranı %51,7 (n=104)'dir. Metabolik sendromu olanların yaş ortalaması daha yüksek (p=0,004), VKİ'leri daha fazla (p=0,001) ve beslenme alışkanlıkları daha kötü (p<0,001) bulundu. Metabolik sendrom oranı kadınlarda daha yüksek (p=0,042) gözlendi. Sigara içenlerde daha fazla metabolik sendrom kriteri gözlendi (p=0,009). Sağlıksız beslenenlerde daha fazla metabolik sendrom kriteri (p<0,001) daha fazla koroner arter hastalık risk faktörü (p=0,004), daha fazla kilo (p=0,012) ve bel çevresi (p=0,001) gözlendi. Fiziksel aktivite durumu ile ilgili istatistiksel açıdan anlamlı bir sonuca ulaşılamadı. Sonuç: Mİ geçiren hastalarda yapılan bu çalışma bu grupdaki metabolik sendrom oranının genel popülasyondan yüksek olduğunu göstermiştir. Kadın cinsiyet, artan yaş, sigara kullanımı ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları metabolik sendromu arttırmaktadır. Metabolik sendromlu hastaların tanı ve tedavisine dikkat edilerek Mİ'a bağlı ölümlerin azaltılabileceği düşünülmektedir.