Prognostik skorlama sistemlerinin ileri yaş sepsis hastalarında mortalite yönünden öngördürücülüklerinin (Prediktif kabiliyeti) değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLAL TEKİN
Danışman: Bilgin Bahadır BAŞGÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sepsis, enfeksiyona karşı düzensiz konak yanıtının neden olduğu yaşamı tehdit eden organ işlev bozukluğu olarak tanımlanmaktadır. Sepsis vakalarının büyük çoğunluğunu 65 yaş ve üzeri hasta popülasyonu oluşturmaktadır. Yoğun bakımlarda yetişkinlerde kullanılabilirliği çeşitli çalışmalarla gösterilmiş skorlama sistemleri mevcut olmasına rağmen yoğun bakıma yatmış olan ileri yaş sepsis hastalarında mortaliteyi öngörmede mevcut kullanımda olan skorlama sistemlerinden hangisinin veya hangilerinin kullanılabileceği yönünde net bir bilgi bulunmamaktadır. Bu araştırmanın amacı yoğun bakımda yatan 65 yaş üstü sepsis hastalarında prognostik skorlama sistemlerinin mortalite yönünden öngördürücülüklerinin (prediktif kabiliyeti) değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif, müdahalesiz, gözlemsel araştırma niteliğindeki çalışmamızda yoğun bakım kliniğine sepsis tanısıyla yatan 65 yaş ve üzeri hastalar incelendi. Hastaların yatışlarındaki Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi Skoru-II (APACHE II), Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (SOFA), Lojistik Organ Yetmezliği Skoru (LODS), Çoklu Organ Yetmezliği Skoru (MODS), Basitleştirilmiş Akut Fizyoloji Skoru-II (SAPS-II) skorları hesaplandı. Hastaların 28 günlük takipte mortalite gelişmesi durumu kaydedildi. Skorlama sistemlerinin puanları ve beklenen ölüm oranları, ölen ve hayatta kalan gruplar arasında karşılaştırılarak değerlendirildi. Skorlama sistemlerinin mortalite ile korelasyonu nokta çift serili korelasyon ile değerlendirildi. Aynı zamanda prognostik skorlama sistemlerinin 28 günlük mortalite oranını tahmin edebilme yeteneği İşlem Karakteristik Eğrisi (Receiver Operator Characteristic (ROC)) ve Eğri Altında Kalan Alan (Area under Curve (AUC)) ile de değerlendirildi. Bulgular: Ölen hasta grubunda 5 skorlama sisteminin (APACHE-II, SOFA, SAPS-II, MODS, LODS) hem puanları hem de beklenen ölüm oranları hayatta kalan hastalara göre anlamlı derecede yüksekti (p APACHE-II (0,784)> SAPS-II (0,780)> LODS (0,735) > MODS (0,702) şeklindeydi. Eğri altında kalan alanlar istatistiksel olarak ikili şekilde kendi aralarında karşılaştırıldığında ise APACHE-II, SOFA, SAPS-II arasında anlamlı fark yokken SOFA ve SAPS-II, MODS ve LODS'a göre anlamlı farklılık gösteriyordu. APACHE-II ise MODS'a göre anlamlı farklılık gösterirken LODS'la aralarında anlamlı farklılık yoktu. Sonuç: Çalışmamızda değerlendirmiş olduğumuz SOFA, APACHE-II, SAPS-II, LODS, MODS skorlarının her birinin yoğun bakım ünitesindeki 65 yaş üstü septik hastalarda mortalite öngördürücü olarak kullanılabileceği sonucuna vardık. Anahtar Kelimeler: Sepsis, Yoğun Bakım, Yaşlı, Hayatta kalma, SOFA, APACHE