Kumar oynama bozukluğu olan bireylerin dürtüsellik düzeylerinin karar verme stilleri, davranışsal inhibisyon sistemi ve davranışsal aktivasyon sistemi ile ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE MİRZA DEMİRAL

Danışman: Başak ÜNÜBOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı kumar oynama bozukluğu olan bireylerin dürtüsellik düzeyleri ile davranışsal inhibisyon sistemi/davranışsal aktivasyon sistemi ve karar verme stilleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada; Demografik Bilgi Formu, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Davranışsal İnhibisyon Sistemi/Davranışsal Aktivasyon Sistemi (DİS/DAS) Ölçeği ve Karar Verme Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma 18-65 yaş arasında kumar oynama bozukluğu için psikososyal tedaviye başvurmuş 87 kişi dahil edilmiştir. Bulgular: Değişkenler arasındaki ilişkiyi ele almak için korelasyon analizi yapılmıştır. Katılımcıların dürtüsellik düzeyi ile kendiliğinden karar verme, rasyonel karar verme, kaçınma karar verme stili arasında anlamlı ilişki bulunmuştur, bu ilişkilerin sırasıyla pozitif, negatif ve pozitif yönlü olduğu tespit edilmiştir. Kumar oynama bozukluğu olan bireylerin dürtüsellik düzeyleri ile sezgisel karar verme stili ve bağımlı karar verme stili arasında bir ilişki tespit edilememiştir. Katılımcıların dürtüsellik düzeyleri ile DAS-eğlence arayışı ve DAS-dürtü arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu; dürtüsellik düzeyi ile DİS arasında ise anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Kumar oynama bozukluğu olan bireylerin dürtüsellik düzeyleri ve DAS-ödüle duyarlılık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Yapılan doğrusal regresyon analizi sonucunda dürtüsellik düzeyinin DİS, DAS-eğlence arayışı, DAS-dürtü, rasyonel karar verme stili, kaçınma karar verme stili ve kendiliğinden karar verme stilini yordadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmada değişkenlerin bazı alt boyutlarının birbiri ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulgularının literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.