Yoğun bakım ünitesinde takip edilen KOAH tanılı hastaların takibinde prokalsitonin ve biyomarkerlar
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR SARBAN
Danışman: Ayça Sultan ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET GİRİŞ VE AMAÇ: Yoğun bakıma kabul edilen hastalar yüksek bir mortalite oranına sahiptir. Alttaki neden başta olmak üzere, yaş, mekanik ventilasyon süresi ve hastalığın şiddeti gibi birçok etkene bağlı olarak mortalite oranlarının % 14 ile % 41,1 arasında değiştiği gösterilmiştir (1). Kronik obstruktif akciğer hastalığı ( KOAH) progressif ve tam olarak geri dönmeyen havayolu darlığı gelişmesi ile karakterize kronik bir hastalıktır. KOAH alevlenmesi şeklinde klinik veren fonksiyonel durumun kötüleşmesi sonucu, artmış solunum eforu ve solunum yetmezliği oluşmakta ve yoğun bakıma yatış endikasyonu oluşmaktadır. Prokalsitonin 116 aminoasitten oluşan kalsitoninin prekürsörü olan bir polipeptidtir. Endotoksin injeksiyonundan 3-4 saat sonra prokalsitonin düzeylerinde artış başlamakta ve 24 saate en üst değere ulaşmaktadır. C-reaktif protein (CRP) infeksiyon, inflamasyon, malignite ve otoimmün hastalıklar gibi birçok durumda serum seviyesi yükselen, polimerik yapıda, plazma yarılanma ömrü 19 saat kadar olan bir akut faz proteinidir. Bu çalışmada, son 5 yılda yoğun bakım kliniğinde tedavi alan KOAH hastalarının, demografik verileri, yatış süreleri, ventilasyon uygulamaları, laboratuvar analizleri, Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi II (APACHE II - Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II) skorları, takiplerinde ölçülen prokalsitonin ve C-reaktif protein (CRP) ve beyaz küre değerleri karşılaştırılarak mortalite ve morbidite açısından retrospektif olarak incelenmesi amaçlandı. BULGULAR: Bu çalışmada yaşları 45 ve 87 arasında değişmekte olan (medyan değer:73), 15'i (%44,1) kadın, 19 tanesi erkek cinsiyette (%55,9) olan toplam 34 hasta incelendi. Bu hastalardan 8'i exitus olurken 26 hasta servislere taburcu edilmiştir. Prokalsitonin birinci gün değeri referans değerin (0,5 ng/ml) altında olan hastaların hepsi taburcu olurken, üstünde olan hastaların 8'i (%38,09) exitus olmuş, 13'ü (%61,91) taburcu olmuştur. CRP değeri referans değerin altında olan hastaların hepsi taburcu olurken, referans değerin üstünde olan hastaların 8'i (%42,85) exitus olmuş 22 hasta (%73,34) taburcu olmuştur. Eksitus hasta grubunun ve taburcu hasta grubunun "prokalsitonin 1.gün" değerleri kıyaslandığında aradaki ilişki istatistik olarak ileri düzeyde anlamlı bulunmuştur ( p<0,01). Exitus hasta grubunun ve Taburcu hasta grubunun "crp son gün" değerleri karşılaştırıldığında aradaki fark istatistik olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Prokalsitonin birinci gün değerleri ile GOLD kriterlerine göre KOAH evreleri karşılaştırıldığında aradaki ilişki istatistik olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0.05). SONUÇ: Bütün veriler incelendiğinde, bu çalışmada ölçülen prokalsitonin, CRP , beyaz küre ve laktat değerleri arasından mortalite ve morbiditeyi öngörmede en değerli biyomarkerın prokalsitonin olduğu bulundu. Beyaz küre ve laktat değerlerinin kötü prognozu göstermek açısından anlamlı olduğu; Fakat tek başına mortalite ya da morbidite öngörmede kullanılamayacağı bulundu. Hastaların ölçülen prokalsitonin, CRP, beyaz küre ve laktat değerleri arasından ,sadece yatış günü ölçülen prokalsitonin değeri GOLD kriterlerine göre KOAH evrelemesi ile ilişkili bulundu. Anahtar kelimeler: beyaz küre, CRP, KOAH, laktat, prokalsitonin, yoğun bakım ünitesi