Menopoz dönemindeki kadınlarda depresyon ve yaşam kalitesi değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKAN DURGAY
Danışman: Muhteşem Erol YAYLA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Günümüzde beklenen yaşam süresinin artmasıyla birlikte kadınları menopozda geçirdikleri süre de artmıştır. Bu dönemde kadınları anlamak ve yaşadıkları semptomları belirlemek çok önemlidir. Çalışmanın temel amacı birinci basamağa başvuran menopoz dönemindeki kadın hastalarda hangi semptomların daha sık görüldüğünü tespit etmek ve bu semptomların kadınların depresyon durumlarına ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntemi: Bu Araştırma, 01 Ocak 2023, 31 Mayıs 2023 tarihleri arasında Adana İli'ndeki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran menopoz dönemindeki kadın hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden 400 birey üzerinde internet aracılığıyla ve yüz yüze olarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri, mevcut sağlık yönünden verileri, riskli sağlık davranışlarına yönelik verileri, sağlık hizmet kullanımı yönünden verileri, menopoz dönemine ait değişkenleriyle ilgili verileri, menopoz dönemi hakkında düşünce ve tutumlarıyla ilgili verileri kaydedildikten sonra tüm katılımcılara, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 400 katılımcının ortanca yaş değeri 54 idi. Katılımcıların %81,3'ü evli, %9'unun çocuğu yok, %53,5'i eşi ve çocuklarıyla yaşamakta, %64'ü üniversite mezunu, %57,5'i çalışıyor, %71'i sigara kullanmıyor, %93'ü alkol kullanmıyor, %37'si hiç egzersiz yapmıyor, %48,3'ünde herhangi bir kronik hastalık yok, %6,3'ü hiç gebelik yaşamamış, %17,8'i menopoza girme süresi 1 yıldan az olmuş, %8,5'i cerrahi yolla menopoza girmiş, %23'ü menopoz şikayetleri için doktora başvurmuş, %34,8'i menopozdan sonra eşiyle cinsel ilişkisi etkilenmiş bulundu. Menopoz ile ilgili düşünceleri sorulduğunda %90 doğal normal bir süreç, %17 yaşlandığını hissetme, %13,3 üretkenliğin kaybolması, %11,3 cinselliğin azalması, %3 kadınlık özelliğinin yok olması yanıtları alındı. En sık menopoz semptomları sıcak basması, terlemeler ve sinirlilik; en az görülen semptomlar ise kalp rahatsızlıkları ve cinsel sorunlar bulundu. Medeni durum, çocuk sahibi olma durumu, birlikte yaşadığı kişi açısından, sigara kullanma durumu açısından, menopoza girme şekli açısından kullandığımız ölçeklerle anlamlı bir farklılık saptanmadı. Çalışma durumu ile MSDÖ arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı ancak çalışıyor olmanın depresyonla negatif ilişkili, yaşam kalitesiyle pozitif ilişkili olduğu bulundu. Kronik hastalığa sahip olmasıyla BDÖ ve MSDÖ puanları arasında pozitif yönde ilişki, SF-36 Yaşam Kalitesi arasında negatif yönde ilişki bulundu. Menopoz ve şikayetleri için doktora giden bireylerin depresyon düzeylerinin ve MSDÖ puanlarının gitmeyenlere göre daha yüksek olduğu bulundu. Menopozdan sonra eşiyle cinsel ilişkisi etkilenmiş olanların BDÖ puanları ve MSDÖ puanları daha yüksek, SF-36 Yaşam Kalitesi puanları ise daha düşük bulundu. BDÖ ile MSDÖ arasında pozitif yönde ilişki bulundu. SF-36 Yaşam Kalitesi ile BDÖ arasında negatif yönde ilişki bulundu. SF-36 Yaşam Kalitesi ile MSDÖ arasında negatif yönde ilişki bulundu. Sonuç: Menopoz döneminde görülen semptomlar kadınların yaşam kalitesini, beden ve ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Kişiye biyopsikososyal açıdan yaklaşması gereken aile hekimlerine kadın sağlığı için sağlık hizmeti sunumunda öncelikli alanların belirlenmesinde ve yönetiminde önemli rol düşmektedir. Anahtar Kelimeler: Depresyon, Menopoz dönemi, Menopoz semptomları, Yaşam kalitesi