Bipolar bozukluk tip 1 hastalarında toplum temelli ruh sağlığı modelinin bozukluğun klinik özellikleri ve seyri üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE İREM ÇOBANOĞLU
Danışman: Murat ERKIRAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmada, DSM 5 'e göre bipolar bozukluk (BPB) Tip 1 tanısı alan hastalarda toplum ruh sağlığı merkezlerinde (TRSM) uygulanan toplum temelli psikiyatrik tedavi protokolünün, bozukluğun klinik seyri üzerinde olumlu etkisi olup olmadığının, hastaların yatış sayısı, acil başvuru sıklığı, tedavi uyumu, işlevsellik, yaşam kalitesi ve içgörü düzeyleri, intihar riski gibi klinik parametreler üzerindeki etkilerinin kontrol grubu ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne (BRSHEAH) bağlı TRSM'lerde en az 1 yıl süre ile ayda en az 1 kez olmak üzere düzenli takip edilen ve araştırma kriterlerini karşılayan BPB Tip 1 tanısı almış remisyon dönemindeki 47 hasta ile kontrol grubu olarak daha önce TRSM'ye başvurmamış, BRSHEAH'ye bağlı ayaktan tedavi ünitelerinde takip edilen ve tedavi görmekte olan remisyon dönemindeki BPB Tip 1 tanılı 44 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalara Sosyodemografik Veri Formu, Klinik Veri Formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Bipolar Bozuklukta İşlevsellik Ölçeği (BBİÖ), İçgörü Değerlendirme Ölçeği (İDÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF-TR), Türkçe Modifiye Morisky Ölçeği, Klinik Global İzlem Ölçeği (CGI), ve İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) uygulanmıştır. Hastaların tedavi takipleri için TRSM'yi tercih etmelerinin nedenleri regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. BULGULAR: TRSM grubundaki BPB hastalarının işlevsellik ve yaşam kaliteleri poliklinik grubuna göre düşük; PANSS, HDDÖ puanları yüksek saptanmıştır. TRSM grubunda eşik altı depresif belirtiler poliklinik grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. TRSM grubunda baskın epizod depresyon, poliklinik grubunda mani olarak bulunmuştur. TRSM grubunda intihar girişimi öyküsü ve intihar girişim sayısı daha yüksek saptanmıştır. TRSM grubunda TRSM öncesi ve sonrasındaki acil başvuru sıklığı ve yatış sıklığı düşmüştür. TRSM grubunun ailelerinde psikiyatrik hastalık öyküsü daha sık bulunmuş; bu gruptaki hastalar daha genç, hastalık başlangıç yaşları da daha küçük saptanmıştır. TRSM grubunda hastalığın başlamasından itibaren geçen sürenin kısa olması TRSM tercihinde yordayıcı bir faktör olarak bulunmuştur. SONUÇ: TRSM'de takip edilen BPB tanılı hastaların poliklinik grubuna göre daha ağır psikopatoloji, daha kötü işlevsellik ve yaşam kalitesine sahip olmakla birlikte, TRSM'deki takipleri süresince daha az yatarak tedavi ve acil tedavi başvurusu ihtiyacı duydukları tespit edilmiştir. TRSM'lerin hastalık prognozuna, işlevselliğe ve yaşam kalitesi üzerine olumlu katkılarının tam olarak değerlendirilebilmesi için prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.