Elektif laparoskopik kolesistektomi operasyonlarında uygulanan genel anestezi yöntemleri VİMA ve TİVA uygulamalarının perioperatif dönemde ölçülen kafa içi basınç değeri üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE BOYACI GÜLEN
Danışman: Serdar DEMİRGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET GİRİŞ VE AMAÇ:: Laparoskopik cerrahilerde kullanılan pnömoperitoneum intrakraniyal basınç (İKB) artışına neden olmaktadır. Yapılan çalışmalarda İKB değerlendirmesinde ultrasonografi ile optik sinir kılıf çapı (OSKÇ) ölçülmünün güvenilir bir teknik olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, laparoskopik kolesistektomi hastalarında tercih edilen iki farklı genel anestezi yöntemi Volatil İndüksiyon ve İdame (VİMA) ile Total İntravenöz Anestezi' nin (TİVA) İKB üzerine etkilerini OSKÇ ölçümü aracılığıyla değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Etik kurul onayı ve hastalardan gönüllü onay formu alındıktan sonra laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olacak toplam 80 hasta Grup V ve Grup T olarak randomize edildi. Tüm hastaların demografik verileri kaydedildi. Her iki grupta rutin monitorizasyon ve Bispektral index (BİS)monitorizasyonu yapıldı .Grup T anestezi indüksiyonunda 3 dakika %80 FiO2 ile preoksijenasyon sonrasında sedasyon için propofol 2-2,5 mg/kg ve analjezi için fentanil 2 µg/kg intravenöz (iv) uygulandı. Nöromusküler blok amacıyla roküronyum 0.6 mg/kg iv uygulandı. Yeterli kas gevşemesi sağlandığı gözlendikten sonra endotrakeal entübasyon uygulandı. Entübasyon sonrası BIS 40-60 değer aralığında tutularak propofol (75-250 mikrogram/kg/dk) ve remifentanil (0,1 mikrogram/kg/dk) olarak intravenöz infüzyon ile genel anestezi idamesi sağlandı. Grup V anestezi indüksiyonu için 3 dakika %80 FiO2 ile preoksijenasyon sonrasında %8 sevofluran ve %50 oksijen/%50 hava karışımı olan 6 lt/dk taze gaz akışı ile genel anestezi indüksiyonu sağlandı. Analjezi amacıyla fentanil 2 µg/kg iv, nöromusküler blok amacıyla roküronyum 0.6 mg/kg iv uygulandı. Yeterli kas gevşemesi sağlandığı gözlendikten sonra endotrakeal entübasyon uygulandı. Entübasyon sonrası BIS 40-60 değer aralığında olacak şekilde %2,5- %3,3 sevoflurane %50 oksijen+%50 hava inhalasyonu ile genel anestezi idamesi sağlandı. Tüm hastaların; T0(Anestezi öncesi), T1 (Entübasyondan 5 dk sonra),T2 (Pnömoperitoneumdan 5 dk sonra), T3 (Ters trendelenburg pozisyonu verildikten 5 dk sonra), T4 (Entübasyondan 30 dk sonra), T5 (Desüflasiondan 5 dk sonra),olarak belirlenen zamanlarda 6 defa olacak şekilde hastaların ultrasonografi ile OSKÇ ölçümü, kalp tepe atımı (KTA), sistolik arter basıncı (SAB), diastolik arter basıncı (DAB), ortalama arter basıncı (OAB) periferik oksijen satürasyon (SpO2) veBİS değerleri kaydedildi. Opeasyon sonunda tüketilen anestezik ajan miktarı üzerinden maliyet hesaplandı. Postoperatif dönemde derlenme süreleri, erken dönem komplikasyonları takip edildi ve kaydedildi. BULGULAR: Grupların demografik verileri benzerdi. Peroperatif hemodinamik veriler (SAB, DAB, OAB, SpO2) gruplar arasında farklılık göstermedi. Volatil indüksiyon ve idame grubunun OSKÇ değeri ortalamasıT1, T3, T4 ve T5 zamanlarında TİVA grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. Her iki grubun kendi içinde OSKÇ'nın T0 ortalamaları T1, T2, T3, T4, T5 ortalamalarına göre düşük olduğu izlendi. Optik sinir kılıf çapının T5 ortalaması ise T1, T2, T3 ve T4 ortalamalarından daha düşüktü.T3 zamanındaki OSKÇ ortalaması da T1, T2 ve T4 ortalamalarına göre düşük tespit edildi. Bununla birlikte T2'deki OSKÇ ortalaması, T1 ve T4 ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksekti. T4 zamanındaki OSKÇ ortalaması ise T1 ortalamasına göreyüksek bulundu. Postoperatif dönemde derlenme süreleri arasında farklılık bulunmadı. Erken dönem komplikasyonlar arasında olan baş ağrısı insidansı VİMA grubunda TİVA grubuna göre yüksekti. Operasyon sonunda harcanan anestezik ajanın miktarı ile maliyet hesaplandığında VİMA grubu TİVA'ya göre daha maliyetli bulundu. SONUÇ: Laparaskopik kolesistektomi ameliyatı olan hastalarda VİMA ve TİVA uygulamalarının OSKÇ'na ve indirekt yolla İKB üzerine etkisini araştırdığımız bu çalışmada; pnömoperitoneum ile oluşan OSKÇ artışı VİMA grubunda TİVA grubuna göre daha yüksek tespit edildi. Postoperatif erken dönemde baş ağrısı insidansı, VİMA grubunda TİVA grubundan daha fazla olduğu gözlendi. ANAHTAR KELİMELER: İntrakranial basınç, laparoskopik kolesistektomi, total intravenöz anestezi, optik sinir kılıf çapı, volatil indüksiyon ve idame.