Akut pankreatitli hastalarda laktat klirensinin prognostik değeri ve diğer prognostik değerlerle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH KORKMAZ
Danışman: Deniz AVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatit insidansı, obezite ve safra taşı yaygınlığının artması nedeni ile dünya çapında artmaktadır. Akut pankreatit ciddiyeti yüksek olan hasta alt gruplarında, ölüm oranları çok daha yüksek seyretmektedir. Seri laktat ölçümleri yapılarak hesaplanan laktat klirensi kavramının özellikle sepsis, kardiyojenik şok ve kardiyak resüsitasyon yönetiminde iyi bir prognostik faktör olabileceği yönünde geçmişte yapılan birçok çalışma bulunmaktadır. Literatürde akut pankreatit hastalarında laktat klirensi ve prognoz ilişkisine yönelik yeterli çalışma bulunmamaktadır. Biz bu çalışmamızda elde ettiğimiz verilerle laktat klirensi akut pankreatit hastalarında prognostik bir faktör olarak kullanılabilir mi sorusuna yanıt aramaktayız. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran ve akut pankreatit tanısı ile gastroenteroloji kliniğinde takibe alınan 100 hasta dahil edilmiştir. Hastaların acil servise başvuru esnasındaki APACHE II puanları hesaplanmıştır. Hastanın acil servise başvuru zamanı 0. saat kabul edilmiştir. 0. ve 48. saatte arteriyel kan gazı ile laktat seviyelerine bakılmış ve bu ölçümlerle hastaların laktat klirensleri hesaplanmıştır. Bunun dışında 0 ve 48. saat hemogram ve biyokimya kanları da değerlendirilmiştir ve hastaların Ranson Kriterleri'ne göre puanları hesaplanmıştır. Hesaplanan APACHE II puanı, Ranson puanı, laktat klirensi değerleri ve prognoz açısından anlamlı olabileceği düşünülen diğer biyokimya parametrelerinin hastaların yatış süresini, yoğun bakım ihtiyacını ve mortalitesini öngörme gücü analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların 0. Saat laktat ortalaması 1,99±1,36(medyan 1,60) ve 48. Saat laktat ortalaması ise 1,52±1,67(medyan 1)'dir. 0 ve 48. Saat laktat düzeyleri ile hesaplanan laktat klirensi ortalaması 20,76±51,42(medyan 36,93) olarak saptanmıştır. Hastaların laktat klirensi değeri ile yoğun bakım ünitesi ihtiyacı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,002). Hastaların laktat klirensi değeri ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. (p<0,001) Laktat klirensi ile hastaların yatış süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmamıştır (p=0,336). Sonuç: Çalışmamızda, akut pankreatit ile takipliyken exitus ile sonuçlanan ve yoğun bakım ihtiyacı olan hastalarda laktat klirensinin anlamlı olarak düşük olduğu saptanmıştır. Elde ettiğimiz bu veriler laktat klirensinin akut pankreatit hastalarında prognostik bir faktör olarak kullanılabileceğine dair hipotezi desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, prognoz, laktat klirensi