Aktif-Empatik Dinleme Ölçeği'nin (AEDÖ) Türkçe güvenirlik ve geçerliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANDAN ÖZÇILNAK

Danışman: Çiğdem YÜKSEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, "Aktif-Empatik Dinleme Ölçeği'nin Türkçe güvenirlik ve geçerliğinin test edilmesi amacı ile yapılmış metodolojik bir araştırmadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Hemşirelik Fakültesi'nde öğrenim gören Mayıs-Haziran 2023 tarihleri arasında araştırmaya katılmaya gönüllü olan 405 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aşamasında, Tanıtıcı Bilgi Formu, Aktif-Empatik Dinleme Ölçeği, İletişim Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Veriler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, korelasyon katsayısı, madde analizi, bağımsız gruplar için iki yönlü t testi, Cronbach Alfa katsayısı, test-tekrar test analizi, Hotelling T² analizi, kapsam geçerlik indeksi, doğrulayıcı faktör analizi ile değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25,0 programı ve AMOS 21,0 programları kullanılmıştır. İstatistiksel kararlar p˂0,05 anlamlılık seviyesine göre verilmiştir. Bulgular: Araştırma kapsamında Türkçe güvenirlik ve geçerliği test edilen "Aktif-Empatik Dinleme Ölçeği" 11 maddeden oluşan Cronbach Alfa değeri 0,86 olarak hesaplanmış bir ölçektir. Araştırmaya katılan hemşirelik öğrencilerinin yaş ortalaması 21,23±2,46 olarak hesaplanmıştır. Ölçekte yer alan Madde 11 "Başkalarına beden dilimle dinlediğimi gösteririm" (5,87±1,16) en yüksek puan ortalamasına sahip iken, Madde 5 "Başkalarına söylediklerini hatırlayacağıma dair güvence veririm" (4,88±1,10) en düşük puan ortalamasına sahiptir. Ölçüt geçerliği hesaplanmasında kullanılan İletişim Becerileri Ölçeği ve Aktif-Empatik Dinleme Ölçeği arasında istatistiksel olarak pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir (r=0,67; p<0,001). Doğrulayıcı faktör analizine göre, ölçeğin yapısal denklem model sonucu p<0,001 düzeyinde anlamlı olduğu, ölçeği oluşturan 11 madde ve üç faktörlü ölçek yapısıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Aktif-Empatik Dinleme Ölçeği'nin hemşirelik öğrencilerinin aktif empatik dinleme becerilerinin değerlendirilmesinde güvenilir ve geçerli bir ölçek olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: dinleme, aktif dinleme, etkin dinleme, empatik dinleme, güvenirlik, geçerlik