Hastane yatışlarının kaçırılmış aşıların yakalanma fırsatı olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞEN GEZER
Danışman: Özlem BAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bağışıklama, bireysel ve toplumsal sağlığın korunmasında temel bir halk sağlığı müdahalesidir. Bu çalışma, servis yatışı sürecinde aşılanan hastaların tanımlayıcı özelliklerini ve bu özelliklerin dağılımlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, hastane yatışlarının eksik aşıların tamamlanması ve kaçırılmış bağışıklama fırsatlarının değerlendirilmesi açısından önemli bir olanak sunduğuna dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda, elde edilen bulguların, bağışıklama oranlarını artırmaya yönelik programların geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif ve kesitsel çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi süt-oyun çocuğu servisinde 1 Ekim 2018-1 Ekim 2023 tarihleri arasında yatışı gerçekleşen ve yatışı sırasında aşılanan 1-48 ay arası çocukları kapsamaktadır. Çalışmada, hastaların sosyodemografik özellikleri, yatış nedenleri, gecikmiş aşılama sebepleri, kronik hastalık öyküleri ve düzenli ilaç kullanımları analiz edilmiştir. Veriler, çalışma amacına uygun olarak sınıflandırılıp değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, 99 hastaya ait veriler ve toplam 199 aşının kayıtları incelenmiştir. Hastaların %38,38'i kız, %61,62'si erkek olup, ortanca yaş 2,75 aydır (min:1 ay-max: 36 ay). Hastaların %64,60'ının eksik aşılı olup aşılandığı, %35,40'ının ise aşı zamanı geldiği için aşılandığı belirlenmiştir. Cinsiyet ile eksik aşılı olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0,02). Göçmenlik ile aşı durumu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,003). Çalışma grubunda kronik hastalığa sahip olma oranı %53,54 olarak belirlenmiştir. Yoğun bakım yatış öyküsü ile eksik aşılı olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p=0,58). Hastaların %12,12'sinde aşıya karşı kontrendikasyon saptanmıştır. Hastaların %1,01'inin aşı reddinde bulunduğu ve %18,18'inin aşı kararsızlığı yaşadığı belirlenmiştir. Hastaların sonraki izlemlerinde %59,60'ının eksik aşılarını tamamladığı, %36,36'sının tamamlamadığı görülmüştür. Sonuç: Aşılama süreçlerinde cinsiyet, göç, kronik hastalık durumu gibi faktörlerin önemli rol oynadığını göstermektedir. Hastane yatışlarının, eksik aşıların tamamlanması ve kaçırılmış fırsatların telafisi açısından önemli bir fırsat sunduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca aşı kararsızlığının toplum bağışıklığını olumsuz etkileyebilecek seviyede olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda, bireyselleştirilmiş bağışıklama planlarının uygulanması, göçmenlerin sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması ve aşı kararsızlığını azaltmaya yönelik müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bağışıklama, Hastane Yatışı, Kaçırılmış Aşı Fırsatı, Eksik Aşılı