Şizofreni tanılı hastalarda uykusuzluğun intihar davranışı üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERDAR SALMAN

Danışman: Özlem Devrim BALABAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Uykusuzluğun intihar davranışı ile güçlü ilişkisi diğer psikiyatrik bozuklarda sıklıkla gösterilmiş olmasına rağmen uykusuzluk ve intihar davranışı arasındaki olası ilişkiyi şizofreni tanılı hastalarda araştıran çalışma sayısı oldukça kısıtlıdır. Çalışmamızda remisyonda olan şizofreni tanılı hastalardaki uykusuzluk sıklığının belirlenmesi, uykusuzluğu olanlar ile uykusuzluğu olmayanlar arasındaki intihar davranışı ile ilişkili özelliklerin karşılaştırılması, uykusuzluğun; şizofreni tanılı hastalarda intihar düşüncesi ve intihar davranışına etkisinin araştırılması hedeflenmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı ayaktan tedavi ünitesi ve toplum ruh sağlığı merkezlerinden takipli olan DSM-5 ölçütlerine göre şizofreni tanısı doğrulanmış, remisyonda, çalışmamıza katılmayı kabul eden, dahil edilme ve dışlama kriterleri göz önüne alınarak 200 hasta alınmıştır. Katılan tüm hastalara Sosyodemografik Veri Formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Klinik Global İzlem Ölçeği, İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ), Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği (BİDÖ), İntihar Davranışı Ölçeği (İDÖ), Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ) uygulanmıştır. BULGULAR: Şizofreni tanılı hastalardaki Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği, İntihar Davranışı Ölçeği, PANSS Pozitif Alt Ölçeği, PANSS Genel Psikopatoloji Alt Ölçeği ve PANSS Toplam Puanı ile Uykusuzluk Şiddeti İndeksi toplam puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,000, p=0,000, p=0,012, p=0,000, p=0,021, p=0,038). PUKİ toplam puanları ile İOÖ'nün tüm alt ölçek ve toplam puanları arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,01). İOÖ puanlarını; bağımsız değişkenlerden PANSS toplam puanının, geçmişte intihar girişiminde bulunmuş olmanın, PUKİ toplam puanın pozitif yönde, klozapin kullanımının ise negatif yönde yordadığı saptanmıştır (sırasıyla p<0,01, p<0,01, p0,01, p< 0,05). SONUÇ: Çalışmamızdaki bulgulara göre şizofreni tanılı hastalardaki uykusuzluk şiddeti ile intihar düşüncesi sıklığı ve intihar davranışı riski arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Şizofreni tanılı hastalardaki uykusuzluk şiddetinin belirlenmesinin ve uykusuzluk belirtilerinin tedavi edilmesinin intihar davranışı riskinin azaltılmasında olumlu sonuçlar sağlayabileceği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: İntihar, uykusuzluk, şizofreni İletişim adresi: serdarsalman@yahoo.com