İnsan telomeraz reverse transkriptaz  (H-TERT) geni promotor mutasyonunun mesane tümörlü hastaların takibindeki rolü

KADİR ACIBUCU

İnsan telomeraz reverse transkriptaz (H-TERT) geni promotor mutasyonunun mesane tümörlü hastaların takibindeki rolü

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADİR ACIBUCU

Danışman: Efe ÖNEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Mesane kanseri, genitoüriner sistemin en sık görülen ikinci kanseridir. Ayrıca mesane kanseri, sık nüks etmesi ve rekürrensinin yüksek olması nedeniyle, takibi çok önemli olan bir hastalıktır. Bundan dolayı, takibi sık aralıklarla yapılması gereken bir hastalıktır. Mesane kanseri takibinde altın standart yöntemin sistoskopi olması nedeniyle, nüks ve progresyonu öngörebilecek belirteç ihtiyacı doğmaktadır. Biz bu çalışmamızda, h-TERT promotor gen mutasyonunun mesane kanseri nüks ve progresyonunu öngörmedeki etkisini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ocak 2018 ile Mart 2018 tarihleri arasında Üroloji Kliniğine başvuran, mesane kanseri nedeniyle takibi yapılan ve mesane kanser şüphesiyle sistoskopi planlanan, 18 yaş üstü, toplam 89 hasta dahil edildi. Prospektif olarak yürütülen bu çalışmada, hastaların sistoskopi öncesi sabah idrarları alınıp, santrifüje edildi. Ardından Tıbbi Genetik Bölümünde, h-TERT promotor gen mutasyon analizi yapıldı.Daha sonra, ortaya çıkan h-TERT analizi sonuçlarıyla, sistoskopi ve patoloji sonuçları karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmada, patolojik olarak mesane kanseri saptanan 38 hastanın, 15'inde (%39) h-TERT mutasyonu saptandı. Nüks tespit edilmeyen 51 hastadan ise, 2 hastada h-TERT mutasyonu görüldü. Hasta yaşı ile hTERT mutasyonu varlığı arasında ilişki gösterilememiştir (p=0,363). Erkek cinsiyet ile hTERT arasında pozitif bir ilişki gösterilebilmiş ancak Ki-kare testi ile istatistik yapıldığında, anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (Pearson ki-kare p değeri = 0,165). Sigara kullanımı ile hTERT mutasyonu varlığı arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (Pearson ki-kare p değeri = 0,392). Ailesel kanser öyküsü, tümör genişliği ve tümör sayısı ile h-TERT mutasyonu arasında istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmamıştır. Bunun yanında son tümör evresindeki artış ile hTERT pozitifliği arasında anlamlı olarak doğrusal ilişki bulunmuştur (p=0,01) Tartışma ve Sonuç: Mesane kanseri, sık nüks etmesi nedeniyle, sık ve düzenli takibi gerektiren bir hastalıktır. Mesane kanseri nüks ve progresyon takibinde, şu ana dek birçok marker ile ilgili çalışmalar yapılmıştır.Fakat, henüz mesane tümörü tanılı hastaların takibinde, sistoskopi gibi invaziv bir girişim gereksinimini ortadan kaldıracak duyarlılıkta ve özgüllükte, invaziv olmayan bir girişim (kan ve idrarda tümör marker tespiti gibi), klinik pratikte kullanıma geçmemiştir.Bu amaçla yaptığımız çalışmada h-TERT geninin, önceki yapılan çalışmalara göre duyarlılığı düşük bulundu.Bunun yanında özgüllük oranının yüksek çıkması, h-TERT promotor gen mutasyonunun, daha hassas yöntemlerle idrarda çalışılması gerektiği fikrini doğurmuştur. Anahtar Kelimeler: mesane tümörü; telomeraz; promotor; nüks ;sistoskopi.