İnme sonrası gelişen aşırı aktif mesane üzerine Transkütanöz Tibial Sinir uyarımının etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GAZİLER FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMAY EKİNCİ
Danışman: Kurtuluş KÖKLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aşırı aktif mesane (AAM) semptomları bulunan kronik inmeli hastalarda uygulanan transkütan tibial sinir stimülasyonunun (TTSS) etkinliğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilen 30 kronik inmeli hasta randomizasyon şemasına göre, aktif TTSS (n=15) ve taklit TTSS grubu (n=15) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Her iki gruba da 6 hafta boyunca pelvik taban egzersizi (PTE) ve mesane eğitimi tedavileri uygulanmıştır. Aktif TTSS grubuna, medial malleol 3 cm posterioruna negatif elektrod ve onun 10 cm üzerine pozitif elektrod bağlanarak 10 Hz frekans, 200 μs akım genişliği ve ikinci ayak parmağında fleksiyon oluşturan akımın hemen altında akım şiddeti ile 30 dakika, haftada 2 gün, 6 hafta boyunca toplam 12 seans simetrik bifazik kare dalga şeklinde elektrik stimülasyonu uygulanmıştır. Taklit TTSS grubuna da aynı şekil ve sürede elektrodlar bağlanmış, akım verilip hastanın ikinci ayak parmağında hareket sağlandıktan sonra akım tamamen kapatılmıştır. Her iki grubun da PTE ve mesane eğitimine uyumlulukları takip edilmiştir. Ayrıca tüm hastalara fizyoterapist eşliğinde standart konvansiyonel fizik tedavi uygulanmıştır. Hastalar tedavi başlamadan hemen önce ve tedavi bitiminde (6. hafta) değerlendirilmiştir. Değerlendirmede ürodinamik çalışma, Aşırı Aktif Mesane Semptom Skoru (AAMSS), King Sağlık Anketi (KSA) ve Uluslararası İnkontinans Sorgulama Formu-Kısa Form (ICIQ-SF) kullanılmıştır. Bulgular: Tedavi bitiminde her iki grupta da tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında dolum fazında maksimum sistometrik kapasite (MSK) ve mesane doluluk hislerinin oluştuğu mesane volümlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır (p˂0.05). Ayrıca, aktif TTSS grubunda terminal detrusor aşırı aktivitesi (TDAA) maksimum basıncı ve MSK'deki detrusor basıncında anlamlı azalma saptanmıştır (p˂0.05). Yine her iki grupta AAMSS ve ICIQ-SF değerlerinde tedavi sonrası, öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmışken (p 0,05). Aktif TTSS ve taklit TTSS grupları arasındaki diğer dolum fazı ürodinami parametrelerindeki değişim açısından da MSK'deki detrüsör basıncında azalma dışında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Bununla beraber AAMSS, ICIQ-SF, KSA-Sosyal Limitasyon sonuçlarındaki değişimin aktif TTSS grubunda, taklit TTSS grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). Sonuç: Kronik dönem inmeli hastalarda aktif TTSS ile beraber uygulanan PTE ve mesane eğitiminin, taklit TTSS ile beraber PTE ve mesane eğitimine göre alt üriner sistem fonksiyon bozukluğu (AÜSFB) semptomlarında daha etkili iyileşme sağlayabileceği görülmüştür. Depolama basınçlarında aktif stimülasyon grubunda anlamlı azalma saptanmıştır. MSK'deki artış aktif grupta daha fazla olmakla birlikte, 2 grup arasında MSK artışı açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Kronik inmeli hastalarda PTE, mesane eğitimi ve TTSS tedavisinin etkinliğini ortaya koymak amacıyla daha geniş örneklem grupları ve daha uzun takipli çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: İnme, aşırı aktif mesane, tibial sinir stimülasyonu, pelvik taban egzersizleri, mesane eğitimi, nörojen mesane