Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 2018-2021 yılları arasında terapötik plazmaferez uygulanan pediatrik hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUĞRA TUTUN
Danışman: Defne Ay TUNCEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Günümüzde artan bilgi ve deneyimler ile teknik donanım ve ekipmanların gelişmesi sonucundan tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çocukluk çağında terapötik aferez uygulamaları giderek artmaktadır. Çocuk hastalarda aferez endikasyonları erişkinlerde yapılan çalışmalardan çıkarımlar yaparak belirlense de çocukların anatomik ve fizyolojik farklılıklarından dolayı aferez işlemi uygulanmasında ve takibinde daha hassas uygulamalar gerekmektedir. Bu çalışmada 2018-2021 yılları arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde pediatri kliniklerinde terapötik plazma değişimi uygulanan pediatrik hastaların demografik özellikleri, işlem endikasyonları, işlem yöntemleri, işlem öncesi ve sonrası laboratuvar parametreleri arasındaki değişimler ve işleme bağlı komplikasyon durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2018-Temmuz 2021 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çocuk yoğun bakım üniteleri ile çocuk sağlığı ve hastalıkları servislerinde terapötik plazma değişimi uygulanan hastaların bilgilerine retrospektif olarak, aferez dosyaları ve genel hastane veri tabanı kullanılarak erişildi. Aferez işlemiyle ilgili; endikasyon, işlemle ilgili teknik veriler, replasman sıvısı, premedikasyon bilgisi, komplikasyon durumu ile işlem öncesi ve sonrası laboratuvar verileri gibi bilgiler kaydedilerek analiz yapıldı. BULGULAR: Çalışma koşullarını karşılayan 61 hasta tespit edildi. Toplam 238 işlem uygulandığı ve bunun 191' inin terapötik plazma değişimi, 47' sinin lipit aferez işlemi olduğu tespit edildi. Hastaların 14'ünün (%23) 0-2 yaş grubunda, 22'sinin (%36,0) 2-11 yaş grubunda, 25'inin (%41) 11-18 yaş grubunda olduğu görüldü. En sık terapötik plazma değişimi işleminin karaciğer yetmezliğine bağlı yapıldığı görüldü. Multiorgan yetmezliğinin eşlik ettiği sepsis, hemofagositik lenfohistiyositozis, akut dissemine ensefalomiyelit, Guillain Barre ensefaliti, viral ensefalitler, poliartikülaris nodoza vaskülitinin en sık endikasyonlar arasında yer aldığı görüldü. Tüm işlemlerin %50'si Amerikan Aferez Derneği kategori 1 düzeyinde öneriye sahip endikasyon ile uygulandığı saptandı. Ortalama işlem süresi 125±43 dk olduğu ve her işlemde ortalama 1,3 kat plazma işlendiği tespit edilmiştir. Tüm işlemlerin %77' sinde eritrosit ile priming uygulandığı, %95'inde profilaktik kalsiyum replasmanı verildiği ve %6'sında premedikasyon uygulandığı görülmüştür. İşlemlerin juguler ve femoral kateterlerden eşit oranda uygulandığı görülmüştür. Hastaların %84'ünde işlemden sonra klinik yanıt gözlendiği bilgisine ulaşılmıştır. Tüm işlemlerin %25'inde işleme bağlı komplikasyon oluştuğu gözlenmiştir. En sık gözlenen komplikasyonlar sırasıyla damar yolu ilişkili problemler, hipotansiyon, ürtiker, teknik problemler, hipokalsemi olmuştur. SONUÇ: Terapötik plazma değişimi ve lipid aferez gibi terapötik plazmaferez yöntemleri birçok farklı endikasyonda kliniğimizde çocuk hastalarda başarıyla uygulanmış olup, klinik ve laboratuvar bulgularında belirgin düzelme sağlamıştır. İşleme bağlı komplikasyonlar ciddi düzeyde değildir ve işleme bağlı hiç exitus görülmemiştir. Uygun endikasyonlarda ve işlem takibinde özel hassasiyet gösterilerek çocuk hastalarda terapötik aferez işlemi güvenle kullanılabilir.