Hemiplejik omuz ağrısında supraskapular sinire pulsed mod radyofrekans uygulaması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU ALANBAY
Danışman: Evren YAŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnme; serebral enfarkt, intraserebral kanama ve subaraknoid kanama gibi vasküler kaynaklı santral sisteminin akut fokal bir defisitidir. Dünyada engellilik ve ölümün en önemli nedenlerinden birisidir. İnme sonrasında hemiplejik omuz ağrısı, hastaların %16-85'inde ortaya çıkmaktadır. Omuz ağrısı ve hareket kısıtlıkları hemiplejik hastalarda üst ekstremite rehabilitasyonunu etkileyen önemli bir problemdir. Hemiplejik omuz ağrısına neden olduğu düşünülen birçok faktör olmakla birlikte tedavisi hakkında tartışmalar sürmektedir. Hemiplejik omuz ağrısının tedavisinde analjezikler, antispazmotikler, lokal kortikosteroid enjeksiyonları, fizik tedavi modaliteleri ve egzersiz tedavisi uygulanmaktadır. Ancak bu tedavi yöntemlerinin etkinliği ve birbirine üstünlüğü tartışmalıdır. Bu prospektif, randomize kontrollü, çift kör çalışmaya inme sonrası hemiplejik omuz ağrısı gelişen 30 hasta dahil edildi. Alınan hastalar blok (n=15) ve PRF (n=15) gruplarına randomize edilerek dağıtıldı. Blok grubuna supraskapular sinire lokal lidokain ile blok tedavisine ilaveten fizik tedavi modaliteleri (hotpack, TENS) ve egzersiz, PRF grubuna ise supraskapular sinire "pulsed" radyofrekans (PRF) uygulamasına ilavaten fizik tedavi modaliteleri (hotpack, TENS) ve egzersiz tedavisi uygulandı. Fizik tedavi modaliteleri ve egzersiz programı 3 hafta boyunca haftanın 5 günü olmak üzere 15 seans şeklinde yapılan girişimler sonrasında uygulandı. Klinik değerlendirmede; maksimum pasif omuz eklem hareket açıklığı ve ağrının başladığı pasif omuz eklem hareket açıklığı gonyometrik ölçümleri, ağrı için vizüel analog skala (VAS) ve kısa ağrı envanteri (KAE), motor değerlendirme için Brunnstrom evrelemesi, tonus değerlendirmesi için modifiye Ashworth skalası (MAS), engellilik değerlendirmesi için modifiye Rankin skalası (MRS), kognitif değerlendirme için minimental durum testi (MMT) ve ağrının üst giyinmeyle ilişkisine bakmak için hedefe ulaşma skalası (GAS) kullanıldı. Bütün hastalar tedavi öncesinde, omuz ultrasonografi ve x-ray ile radyolojik olarak değerlendirildi. Her iki grupta tedavinin etkinliği, tedavi öncesi, tedavi sonrası 1. ay ve 3. ay olmak üzere toplam 3 kez, hem grup içi hem gruplar arasında karşılaştırıldı. 1. ay takibinde hastalara; maksimum pasif omuz eklem hareket açıklığı ve ağrının başladığı pasif omuz eklem hareket açıklığı gonyometrik ölçümleri, VAS ve KAE skorları yapıldı. 3. ay takibinde ise tüm hastalar; maksimum pasif omuz eklem hareket açıklığı ve ağrının başladığı pasif omuz eklem hareket açıklığı gonyometrik ölçümleri, VAS ve KAE skorlarının yanı sıra GAS skoru ile fonksiyonel gelişme değerlendirildi. Sonuç olarak demografik olarak homojen olan her iki grupta da tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler görülse de, PRF uygulanan grupta bu etki ve süre, blok yapılan gruba göre daha anlamlı bulundu. Bu bulgular eşliğinde supraskapular sinire PRF uygulamasının hemiplejik omuz ağrısı (HOA) tedavisinde etkili olduğu sonucuna varılabilir.