SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran ve sigara içen bireylerde sigara bırakmaya hazır olma durumu ve bununla ilişkili faktörlerin saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE YALÇINKAYA
Danışman: Memet Taşkın EGİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ ve AMAÇ: Sigara tüketimi, dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu ve önlenebilir en önemli ölüm nedenidir. Sigara içen bir insanın kendi sağlığı için yapabileceği en önemli davranış, sigarayı bırakmaktır. Kişinin sigarayı bırakabilmesi için kararlı, istekli ve bırakmaya hazır olması gerekir. Sigara bırakmaya hazır olma kavramı Transteoretik Model'de açıklanmaktadır. Bu modelde davranış değişimi; düşünme öncesi, düşünme, hazırlık, eylem ve sürdürme olmak üzere beş aşamadan oluşur. Araştırmamızda, Aile Hekimliği polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran sigara içen bireylerin sigara bırakmaya hazır olma durumunu ve bu durumu etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı kesitsel tipteki araştırma, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine 01.02.2019-30.04.2019 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş ve üstü, sigara içen 321 gönüllü kişi ile yapılmıştır. Katılımcılara; sosyodemografik özellikler ve sigara içme özellikleri ile ilgili veri formu, bireyin davranış değişim aşamalarından hangisinde olduğunu belirleyen soru, sigara bırakmaya hazır olma puanını belirleyen ölçek ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Ölçeği uygulandı. İstatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 31.54±12.25, %49,5'i kadın, %50,5'i erkek, %64,5'i bekâr olup %65,4'ü yüksekokul ve üstü düzeyinde eğitim almıştır. %77,6'sının kronik bir hastalığı bulunmamaktadır. Katılımcıların %58,6'sı sigara bırakmayı düşünmeme, %20,6'sı bırakmayı düşünme, %20,9'u bırakmaya hazırlık aşamasındadır. Sigara bırakmayı düşünmeme aşamasında olanların yaş ortalamaları, sigara bırakmaya hazırlık aşamasında olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Bekârların evlilere göre; yüksekokul ve üstü eğitim düzeyindekilerin ilkokul ve lise mezunlarına göre; sigara bırakmayı hiç denemeyenlerin 1-2 kez ve 3 ve daha fazla deneyenlere göre sigara bırakmayı düşünmeme aşamasında olma oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sigara bırakma önerisi alanların bırakmayı düşünme aşamasında olma oranı, öneri almayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. SONUÇ: Sigara bırakma oranlarını artırmak için öncelikle kişilerin sigara bırakmaya hazır olma durumları değerlendirilmeli ve bırakmaya hazır olmada etkili olan faktörler üzerinde durulmalıdır. Bu değerlendirmeler yapıldıktan sonra sigarayı bıraktırma girişimleri yapılmasının, sigara bırakma programlarının daha etkili olmasını sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Sigara içme, sigara bırakma, sigara bırakmaya hazır olma, davranış değişim aşamaları, Transteoretik Model.