Obezite cerrahisi yapılan ve yeniden kilo alan bireylerde (regain)sosyal, psikolojik, demografik, konstitüsyonel ve eşlik edensistemik hastalıkların özelliklerinin değerlendirilmesı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAFİZE HİLAL ÇAYKÖYLÜ
Danışman: Bekir UÇAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, hastanemiz obezite biriminde takip edilen hastalarda bariyatrik cerrahi sonrası kilo geri alımıyla ilişkili olabilecek sosyal, psikolojik ve konstitüsyonel etmenler ile eşlik eden sistemik hastalıkları belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Ankara Etlik Şehir Hastanesi obezite biriminde takip edilen ve bariyatrik cerrahi sonrası kilo geri alımı saptanan 80 hastanın dâhil edildiği bu çalışmada katılımcıların sosyodemografik özellikleri, cerrahi öncesi ve sonrası eşlik eden hastalıkları ile belirlenen preoperatif ve postoperatif biyokimyasal ölçümleri kaydedilmiştir. Cerrahi sonrası kilo seyri, postoperatif en düşük kilo ile postoperatif son kilo arasındaki fark temel alınarak değerlendirildi; buna göre kilo geri alımı (regain, kg) postoperatif son kilodan postoperatif en düşük kilonun çıkarılmasıyla hesaplandı. Regain yüzdesi ise postoperatif en düşük kiloya göre normalize edilerek [(Post operatif son kilo – Post operatif en düşük kilo) / Postoperatif en düşük kilo * 100] formülüyle hesaplandı ve kilo geri alımı <%10 ve ≥%10 olacak şekilde kategorize edildi. Tüm hastalara preoperatif ve postoperatif dönemde Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DERS-16) uygulanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Kilo geri alımı sınıflamasına göre katılımcıların %28.7'si <%10 regain (n=23), %71,3'ü ≥%10 regain (n=57) grubunda yer aldı. Gruplar karşılaştırıldığında, <%10 regain grubunda preoperatif insülin, HOMA-IR ve trigliserid düzeyleri anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=.018, p=.013, p=.036). Ayrıca total kilo kaybı (kg) değişkeni gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdi (p=.013). Korelasyon analizlerinde, preoperatif insülin ve preoperatif trigliserid düzeyleri hem regain yüzdesi hem de regainKG ile negatif yönde ilişkili bulundu (insülin: p=.019 ve p=.044; TG: her iki ölçütte p=.040). Preoperatif Aspartat aminotransferaz (AST), regainKG ile pozitif yönde ilişkiliydi (p=.013); preoperatif kalsiyum (Ca) ise regainKG ile negatif ilişkili bulundu (p=.043). 12 Regresyon analizlerinde, Firth düzeltilmiş lojistik regresyon modelinde ≥ %10 regain olasılığının bağımsız değişkenleri preoperatif insülin (OR=0.95, p=.039) ve preoperatif kilo (OR=1.03, p=.048) olarak saptandı. Regain yüzdesi için çok değişkenli doğrusal regresyonda preoperatif insülin (B=−0.13, p=.028) ve preoperatif kilo (B=0.15, p=.002) anlamlı değişken olarak belirlendi. RegainKG için doğrusal regresyonda ise yalnızca preoperatif kilo anlamlı ve güçlü bir değişkendi. (B=0.170, p<.001). Sonuç: Grup karşılaştırmaları ve korelasyonlar, kilo geri kazanımının özellikle insülin direnci göstergeleri ve trigliserit gibi metabolik parametrelerle ilişkili olabileceğini; postoperatif dönemde ise HbA1c ve Yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) farklılıklarının kilo geri kazanımıyla birlikte seyredebileceğini düşündürmektedir. Buna karşılık, duygusal düzenleme güçlüğüne ilişkin ölçümler genel olarak bağımsız bir belirleyici olarak öne çıkmamış; psikolojik değişkenlerin etkisi daha sınırlı düzeyde kalmıştır. Bu bulgular, cerrahi öncesi risk sınıflandırmasında başlangıç ağırlığı ve metabolik profilin (özellikle insülin/insülin direnci) öncelikli hedefler olması gerektiğini desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Obezite, Obezite cerrahisi, Yeniden Kilo Alımı