İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Gaziosmanpaşa Eğitim ASM'ye kayıtlı 65 yaş ve üzeri hastalarda MNA-SF testi ve cilt altı yağ dokusu ölçümü ile malnütrisyon ilişkisinin tespit edilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE HÜMEYRA SOYAK

Danışman: Mustafa Reşat DABAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Yaşlılarda malnütrisyon bireyin işlevselliğinin ve yaşam kalitesinin azalması sonucu ülkenin sağlık sistemi etkilenmekte, sağlık bakım ücretlerinde artış, hastaneye yatış sayısı ile morbidite ve mortalitede artış ile sonuçlanmaktadır. Bu kadar yaygın olan malnütrisyonun erken tanısı ve tedavisinin planlanması önemlidir. Bu çalışmada 65 yaş ve üzeri hastaların cilt altı yağ dokusu ölçümünden elde edilen verilerin malnütrisyon tespit edilmesinde, değerlendirilmesinde kullanılması ve arasındaki ilişkisinin tespiti ve malnütrisyon ve sosyodemografik özellikler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışma İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne Bağlı Gaziosmanpaşa Eğitim Asm'ye kayıtlı 65 yaş ve üzeri 146 hasta katıldı. Araştırma 01.03.2022-01.05.2022 tarihleri arasında yürütüldü. Hastalara MNA-SF testi ve sosyodemografik form yüz yüze uygulandı. Hastaların skinfold kaliperi ile 4 bölgeden deri kıvrım kalınlığı ölçüldü. Araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından değerlendirilmiş olup 09.02.2022 tarihinde 24 -2022 sayılı karar ile etik açıdan çalışılması uygun bulunmuştur. Bulgular: Toplam 146 hasta üzerinden yapılan çalışmada MNA-SF testi yapılan bireylerde %6,2' si malnütre iken, %24' ü malnütrisyon riski altında, %69,9' u ise normal nütrisyonel durum tespit edildi. Medeni durumu evli olanların tarama puanı ve toplam deri kıvrım kalınlığı(mm) bekarlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. Kronik hastalığı olanların tarama puanı kronik hastalığı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü. Tarama puanına göre malnütre olanlarda SVH oranı %33 yüksekti. Tarama puanı malnütre ve risk altında olanların Alzheimer / Psikiyatrik Hastalık %26 oran ile yüksek bulundu. Çalışmamızda katılımcıların aylık gelir düzeylerine göre malnütrisyon ve malnütrisyon riski altında olma oranlarında anlamlı farklılık tespit edilmedi. Tarama puanı malnütre ve risk altında olanların, son bir yılda hastaneye yatışları yüksekti. Çalışmamızda yaş ile tarama puanı negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Tarama puanı toplam deri kıvrım kalınlığı ile iyi düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptandı. Tarama puanı ve toplam deri kıvrım kalınlığı yaş ve kronik hastalık sayısı ile negatif yönde, VKİ, triceps, biseps, suprailiak, subskapular deri kıvrım kalınlıkları ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptandı. Katılımcıların %0.7'sinin VKİ'si 19 dan az iken, %4'ünün 19-21 arasında, %15,1 inin VKİ'si 21-23 arasında ve %81.5 inin VKİ'si 23 ve üzerinde bulundu. Tarama puanı malnütre ve risk altında olanların VKİ'si 23 ve üzeri hasta oranları düşüktü. Malnütrisyon durumunu normal nütrisyonel durumuna göre belirleyen cut-of değerleri triceps 12,5 (mm), biseps 8.5 (mm), suprailiak 15 (mm), subskapular 10,5 (mm) olarak bulundu. Toplam deri kıvrım kalınlığı cut-off değeri 44,5 (mm) olarak bulundu. Çalışmamızda malnütrisyon riski altındaki bireylerin normal nütrisyonel durumuna göre belirleyen cut-of değerleri triceps 11,5(mm), biseps 8.5(mm), suprailiak 16,5(mm), subskapular 15,5(mm) olarak tespit edildi. Toplam deri kıvrım kalınlığı cut -off değeri 56,5 (mm) olarak bulundu. Sonuç: Yaşlı hastalarda malnütrisyonun değerlendirilmesi genellikle gözardı edilen bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Yaşlılarda malnütrisyon bireyin işlevselliğinin ve yaşam kalitesinin azalması sonucu ülkenin sağlık sistemi etkilenmekte, sağlık bakım ücretlerinde artış, hastaneye yatış sayısı ile morbidite ve mortalitede artış ile sonuçlanmaktadır. Sonuç olarak malnütrisyonun erken tespiti ve takibi önemlidir. Çalışmamızda hastalarda MNA-SF testi altın standart kabul edilerek deri kıvrım kalınlığı ölçümü ile malnütrisyonu tespit etmeye ve cut-off değerlerini belirlemeye çalıştık. Tarama puanı ve ciltaltı yağ dokusu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit ettik. Toplam deri kıvrım kalınlığı ile malnütrisyon durumunu normal nütrisyonel durumuna göre belirleyen cut-off değeri 44,5(mm)'nin altı olarak belirlendi. Malnütrisyon riski altındaki bireylerin normal nütrisyonel durumuna göre belirleyen cut-off değeri 56,5(mm) altı olarak bulundu. Bilgiler sonucunda bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğu tespit edildi. Anahtar Kelime:Cilt altı yağ dokusu, Malnütrisyon, Yaşlılık