Crohn hastalığının TLR4 reseptörü ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERYA ALTUNKANAT

Danışman: Sevgi KALKANLI TAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmadaki amaç NF-κB ve TLR4 ekspresyonları araştırılarak inflamasyondaki rolünü belirlemek ayrıca TLR4'ün aktivitesinin Crohn hastalığında prognostik biyobelirteç ve terapötik hedef olarak kullanılıp kullanılamayacağının belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: 20 aktif dönem Crohn hastasından ve 20 sağlıklı gönüllülerden alınan periferik kandan periferik kan mononüklear hücreler izole edildi. Ardından hücreler LPS ile 1 gün uyarıldı. TLR4 ve NF-κB'nin mRNA ifadeleri qPCR yapılmıştır. TLR4 protein düzeyi Western blot yöntemiyle incelenmiştir. Pro inflamatuar sitokin olan IL-1B ve IL-18 düzeyleri ELISA yöntemi çalışılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda LPS ile uyarım öncesi ve sonrası TLR4 (önce 13,69 kat, sonra 6,38 kat) (sırasıyla p=0,0013, p=0,015) ve NF-κB'nin (önce 11,21 kat, sonra 2,22 kat) (sırasıyla p=0,022, p=0,027) mRNA ifadelerinin düştüğü gözlemlenmiştir. IL 1B ve IL-18 düzeyleri uyarım öncesi (sırasıyla p=0,022, p=0,0125) ve sonrası (sırasıyla p=<0,0001, p=0,0357) kontrol grubuyla karşılaştırıldığında düşük çıkmıştır. Western Blot'ta sonuç alınamamıştır. Sonuç: TLR4 ve NF-κB, bağırsak epitelyumun farklı bölgelerinde tercihen lokalize olurken, periferik kan mononüklear hücrelerde mRNA ekspresyonu gözlendi. Fakat uyarım sonrası ekspresyonda düşüş gözlendi. TLR4'ün koruyucu etkisi, hücresel yerleşimi ve ligand yanıtı veya miRNA gibi aracılar tarafından olabileceğini düşündürmektedir. IL-1β ve IL-18 seviyelerinin hastalarda düşük olduğu gözlemlenmiştir. IL-1β'nin aktivasyonu, kaspaz-1 bağımlı ve bağımsız mekanizmalarla gerçekleşirken, IL-18, IL-1β'nin proteazlar tarafından kesilmesiyle aktif hale gelir. Crohn hastalığında IL-1β ve IL-18 sentezinin inhibe edilmesinde farklı mekanizmalar rol oynayabilir. Anahtar Kelimeler: Crohn Hastalığı, İnflamasyon, NF-kB, TLR4