Tip 2 diyabetik hastalarda naples prognostik skoruile albüminüri arasındaki ilişkinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP TAŞÇI

Danışman: Kadem ARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada; son dönemdeki yapılan araştırmalarda birtakım hastalık gruplarında hastalık seyri ve prognoz üzerine öngördürücü olduğu görülen Naples Prognostik Skoru puanları ve grupları ile tip 2 diyabetli hastalarda albüminüri düzeyi ve albüminüriye göre diyabetik nefropati grupları arasında ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Böylece NPS'nin tip 2 diyabetiklerde albüminüriden şiddetli renal yetmezliğe kadar ilerleyebilen diyabetik nefropati hastalarında hastalık seyrini öngördürücü etkisinin değerlendirmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniği'ne 01.01.2020 - 01.03.2024 tarihleri arasında başvuran 18-64 yaş arası tip 2 diyabet hastaları üzerinde yapılmıştır. Belirtilen yaş aralığı dışında olan, tip 1 diyabetli, akut veya kronik böbrek hastalığı olan, nefrotik sendromu olan, lipid düşürücü ilaç kullanan, malignitesi olan, akut enfeksiyonu olan, karaciğer sirozlu, hematolojik hastalığı olan, gebe ve emziren kadın hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastaların cinsiyet, yaş gibi demografik özellikleri, tıbbi hikayeleri, diyabetik nöropati ve retinopati varlığı, komorbid hastalıkları, kullandığı ilaçlar sorgulanarak kaydedildi. Tüm hastaların kan tetkikleri ve spot idrarda albumin düzeyi gibi laboratuvar verileri retrospektif olarak hastane bilgi sisteminden araştırılarak kayıt altına alındı. Hastalar spot idrarda albuminüri düzeylerine göre normoalbuminüri, mikroalbüminüri ve makroalbuminüri grupları olarak gruplandırıldı. Tüm hastaların NPS skorları ve NPS grupları hesaplanarak kayıt altına alındı. Albuminüri gruplarına göre hasta grupları arasında NPS skorları ve grupları açısından karşılaştırmalar yapıldı. Elde edilen verilerle istatistiksel analizler yapılmştır. Bulgular: Çalışmaya 143'ü (%47,7) erkek ve 157'si (%52,3) kadın olmak üzere toplam 300 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 51,26±8,15 yıldı. Hastaların %71,7'sinde diyabetik mikrovasküler komplikasyonlar vardı ve diyabetik nefropati %66,7 oranla en sık görülen komplikasyon olup, bunu diyabetik nöropati %33,7 ve diyabetik retinopati %6,3 takip etmiştir. Tüm hasta grubunun ortanca NPS Skoru 1 (0-4) saptandı. NPS Grup 0 (Düşük Risk) grubunda 126 hasta (%42), Naples Grup 1 (Orta Risk) grubunda 151 hasta (%50,3) ve Naples Grup 2 (Yüksek Risk) grubunda 23 hasta (%7,7) vardı. Diyabetik nefropatisi olmayan hastalarda NPS'ye göre düşük risk grubu (Grup 0) oranı daha yüksekken, diyabetik nefropatisi olan hastalarda yüksek risk grubu (Grup 2) oranları daha yüksek saptanmıştır. Glukoz ve HbA1c düzeyleri diyabetik nefropatisi olan hastalarda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,001, p<0,001). NPS skorları makroalbüminüri grubunda normo ve mikroalbüminüri grubuna göre anlamlı daha yüksek saptanmıştır (p=0,031). NPS skorlarına göre yüksek riskli grup (Grup 2) oranı makroalbüminüri grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Spot idrarda albüminüri düzeyi ile NPS skoru arasında anlamlı pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır (p=0,001). Sonuç: Bu çalışmamızda güncel araştırmalarda değişik hastalık gruplarında hastalık seyri ve prognoz açısından öngördürücü olduğu gösterilen Naples Prognostik Skoru'nun diyabetik nefropatinin prognozu ile ilişkisini incelemeyi hedefledik. Çalışmamızda Naples Prognostik Skoru, diyabetik nefropati varlığında anlamlı şekilde daha yüksek saptanmış olup diyabetik nefropati şiddetini gösteren spot idrarda albumin kreatinin oranı ile Naples Prognostik Skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. İlerleyen dönemde yapılacak olan daha kapsamlı ve çok merkezli araştırmalar sonucunda Naples Prognostik Skoru ile diyabetik nefropati arasındaki ilişkinin değerlendirilmesiyle birlikte; Naples Prognostik Skoru'nun diyabetik nefropati prognozunda öngördürücü bir belirteç olarak kullanılabileceğini öngörmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Albüminüri, diyabetik nefropati, inflamasyon, Naples Prognostik Skoru, Tip 2 diabetes mellitus