Maksillofasiyal protezlerin yapımında kullanılan silikonların polimerizasyon ve üç boyutlu yazıcı yöntemleri ile üretilmiş farklı rezin altyapı malzemelerine bağlantı dayanımının incelenmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ (ANKARA), KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA ÖZCAN
Danışman: Tuğgen ÖZCİVELEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ekstraoral maksillofasiyal protezler, proteze rijit destek sağlayan akrilik altyapının üzerini kaplayan, yumuşak doku görünümünde silikon elastomerlerden oluşur. Silikon elastomer-altyapı arasındaki bağlantı protezin başarısında önemlidir. Çalışmada farklı polimerizasyon ve üç boyutlu yazıcı(3B) ile üretilmiş yedi rezin altyapının silikon elastomere bağlantısı, yapay yaşlandırmanın etkisi incelendi. Altyapı üretiminde güncel dijital malzemelerin konvansiyonel malzemelere alternatif kullanımının araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Örneklerin hazırlanmasında kimyasal polimerize şeffaf akrilik rezin(KPSA), ısı ile polimerize şeffaf(IPSA) ve pembe akrilik rezin(IPPA), 3B cerrahi kılavuz rezini(CKR), kaide rezini(KR), polieterketonketon(PEKK), polietereterketon(PEEK) olmak üzere 7 farklı altyapı malzemesi, silikon elastomer kullanıldı. Her altyapı malzemesinden 10 adet, toplam 70 örnek ASTM-D903-98 standartlarına göre hazırlanarak yarısına soyulma testi yapıldı. Diğer yarısına yapay yaşlandırma sonrası soyulma testi yapıldı. Ölçülen bağlantı dayanımı verisi iki yönlü varyans analizi ve post hoc Bonferroni testi ile değerlendirildi. Bağlantı yüzeyleri konfokal mikroskopta incelendi. Bulgular: Soyulma testi sonrası ortalama bağlantı dayanımı (N/mm) örneklerde sırasıyla IPSA (7,1600), IPPA (6,5108), KR (6,4294), KPSA (5,7826), CKR (5,3783), PEEK (0,9556), PEKK (0,1912), YCKR (3,1828), YKR (2,7568), YIPPA (2,3062), YIPSA (0,2658), YKPSA (0,1336), YPEEK (0,0797), YPEKK (0,0532) ölçüldü. Bağlantı yüzeylerinde adeziv, karışık, koheziv başarısızlık gözlendi. İki yönlü varyans analizi sonucuna göre farklı altyapı kullanımının, yapay yaşlandırma uygulanmasının ve bu ikisi arasındaki etkileşimin bağlantı dayanımına etkisi anlamlı bulundu(sırasıyla p 0.05). PEEK, PEKK gruplarında benzer(p>0.05) ancak diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktü(p<0.05). Bağlantı dayanımı YCKR, YKR gruplarında YKPSA, YIPSA, YPEKK, YPEEK gruplarından anlamlı düzeyde yüksek ölçüldü(p<0.05). PEKK, PEEK dışındaki altyapı türlerinde yapay yaşlandırmanın bağlantı dayanımını düşürdüğü görüldü(p<0.05). Sonuç: Silikon elastomer-altyapı bağlantısı altyapının farklı polimerizasyon veya 3B üretilmesinden ve yapay yaşlandırma uygulanmasından etkilendi. 3B üretilen CKR ve KR'nin maksillofasiyal protezlerde altyapı malzemesi olarak kullanımı avantaj sağlayabilir. 3B üretilen PEEK ve PEKK'in maksillofasiyal protezlerde altyapı olarak kullanılabilmeleri için bağlantı dayanımını geliştirmeye yönelik ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Maksillofasiyal protez, silikon elastomerler, dijital teknoloji, yapay yaşlandırma, soyulma testi