Okul öncesi öğretmenlerinin eğitim sürecinde çocuklarla fiziksel temas üzerine görüşlerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYÇA ÇIKRIKCI

Danışman: Erhan ALABAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Okul öncesi öğretmenlerinin eğitim sürecinde çocuklarla kurdukları fiziksel temas üzerine görüşlerinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan kartopu örnekleme yöntemi ile oluşturulmuştur. Verileri toplamada görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışmada 26 okul öncesi öğretmeni ile yarı-yapılandırılmış görüşme formu doğrultusunda dijital platformda görüşmeler yapılmıştır. Bulgular: Okul öncesi öğretmenlerinin fiziksel temasın çocuklar üzerinde okula uyum, duygusal destek, güvenli bağlanma, güvenlik ihtiyacı, mahremiyet ve beden bilinci, kendini ifade etme becerisi, olumlu davranış kazanma, motivasyon, akademik destek, sağlıklı iletişim alanlarında pozitif etkisi olduğunu gözlemledikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin çocuklarla fiziksel temas kurma konusunda, çocukların kişilik özellikleri ve tutumları, ebeveynlerin tutumları, toplumsal cinsiyet rolleri, toplumsal baskı, son yıllarda artan ihmal, istismar ve şiddet haberleri ve öğretmenlerin kendi kişilik özellikleri ile fiziksel temasa bakış açıları konularından kaynaklı kısıtlamalarda bulundukları görülmüştür. Öğretmenlerinin daha çok motivasyon amaçlı omuza-başa dokunma, etkinlik esnasında ve duygusal destek amaçlı el ele tutuşma, sırtını sıvazlama, çocuğun yaralanması, ağlaması ya da kendi ihtiyacını belirtmesi durumunda sarılma davranışlarını gösterdikleri bulunmuştur. Öpme davranışına karşı ise öğretmenlerin daha temkinli olduğu, öpme yerine öğretmen-çocuk arasında özel bir işaret belirleme gibi alternatif yöntemler geliştirdikleri görülmektedir. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin fiziksel temas konusunda öğrenci, öğretmen ve ebeveyn eğitimlerine ihtiyaç duydukları tespit edilmiştir. Sonuç: Fiziksel temasın okul öncesi dönemdeki çocukların akademik, bilişsel, duygusal, psikolojik gelişimlerine olumlu katkı sağladığı, fiziksel temas kullanılırken temasın sınırlarının belirlenmesi gerektiği, sağlıklı fiziksel temas ile ihmal, istismar ve şiddet içeren temas davranışlarının ayrımının yapılabilmesi için eğitimlerin düzenlenmesi, medya aracılığı ile fiziksel temasın uygun türlerinin ve olumlu etkilerinin topluma açıklayıcı içerikler üretilmesi sonucuna ulaşılmıştır.