Erişkinlerde sigara bağımlılığının aleksitimi düzeyine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA SAĞLAM
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Sigara kullanımı hem fiziksel hem de psikolojik bir bağımlılık olarak kabul edilir. Aleksitimi kısıtlı hayal gücü, bireyin duygularını anlatmasında ve çözümleme yeteneğinde azalma, empati yoksunluğu, dışa dönük kişisel özelliklere sahip olma ve dürtüsel davranışa meyil ile nitelendirilebilir. Nikotin bağımlılığının aleksitimi üzerine etkisi araştırılmış; fakat sonuçlar kısıtlıdır. Bizim çalışmamızdaki amaç da erişkinlerdeki sigara bağımlılığının aleksitimiye etkisini incelemektir GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamız Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Şişli Eğitim ASM'ye herhangi bir nedenle başvuran 18-65 yaş arasındaki bireylerden çalışmayı kabul edenlere, yüzyüze veya telefonla arayarak ulaşılıp anketimiz uygulanmıştır. Anket soruları; kişilerin sosyodemografik özellikleri, sigara bağımlılık düzeyini ölçen Fagerström Nikotin Bağımlılık testi ve Toronto Aleksitimi ölçeğinden yaralanılarak oluşturulmuştur. Araştırmamızda elde edilen bulgular değerlendirilirken SPSS 25 istatistik programı kullanılmış ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamızda 160 kişi değerlendirildi ve bu kişilerin yaş ortalaması 33,99±10,57 yıl idi. Katılımcıların %56,25'i (n=90) erkek, %49,38'i (n=79) lise mezunuydu. %55,63'ü evliyken, çocuk sahibi olanların oranı %46,25 (n=74) olarak hesaplandı. %28,75'i (n=46) hiç spor yapmadığını ifade etti. Katılımcıların %36,25'inin (n=58) bir kronik hastalığı vardı. Katılımcıların %25,62'sinin (n=41) psikiyatrik tedavi aldığı ve %55,63'ünün (n=89) sigara kullandığı belirlendi. Günde 10 ve daha az sigara içen kadın katılımcıların yüzdesi erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksekti. (p=0,026) Çalışmada katılımcıların %9,43'ü "aleksitimik" (59 puan ve üstü) olarak değerlendirildi. Katılımcılardan kadın, herhangi bir düzenli ilaç kullanımı olan ve psikiyatrik tedavi almış olanların Dışa Vuruk Düşünme alt boyut puanlarının ististiksel anlamlı düzeyde düşük olduğu saptandı. Katılımcılardan öğrenim düzeyi ilkokul olanların Duyguları Söze Dökmede Güçlük alt boyut puanları lise ve üniversite mezunu olanlara kıyasla istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Katılımcıların sigara bağımlılık düzeyi ile TAS-20 ölçek puanları arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki görülmedi. Yalnız yaşayanların FNBT puanı diğer aile tipine sahip grupta yer alanlara göre istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Çalışmaya katılanlardan erkeklerin sigara kullanma oranı kadınlardan istatistiksel anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,001). SONUÇ: Çalışmamızda katılımcıların önemli bir kısmında sigara bağımlılığı tespit edilmiştir. Sigara kullanımının bazı sosyodemografik faktörlerle ilişkili olabileceği görülmüştür. Aleksitiminin Duyguları Söze Dökmede Güçlük alt boyut puanları ile eğitim seviyesindeki düşüklük arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Kadın, herhangi bir düzenli ilaç kullanımı olan ve psikiyatrik tedavi almış olanların Dışa Vuruk Düşünme alt boyut puanlarının ististiksel anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. Ancak sigara bağımlılığına sahip olmanın aleksitimi üzerine anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Bu konuda daha geniş kapsamlı çalışmaların yapılması gerekmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Aleksitimi, Sigara bağımlılığı, Nikotin