Obez bireylerde pedometre bazlı fizik aktivitenin erken dönemde (1 ay içinde) sağlık parametreleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA TÜRKÖZ
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Obezite birçok sağlık sorununa yol açan bir halk sağlığı problemidir. Dünya genelinde obezite prevalansı ciddi artış göstermektedir. Bu nedenle obeziteyle mücadelede fiziksel aktivite düzeyinin arttırılması, kalori alımının azaltılması gibi yaşam tarzı değişikliği müdahalelerinin elzem olduğu açıktır. Son yıllarda kişilerin fizik aktivite düzeyini arttırmada ve sağlık parametrelerini iyileştirmede etkin yöntem olarak adımsayar (pedometre) kullanımıyla ilgili yapılan çalışmalar artmaktadır. Bu nedenle obez bireylerde adımsayar kullanımının bireylerin sağlık parametreleri üzerine olan erken dönem (4 hafta) etkilerini incelemek istedik. Bu çalışmadaki amacımız 18-65 yaş arası obez bireylerde adımsayar kullanımı ve hedef adım sayısı belirleyerek, program sonunda bireylerin antropometrik ölçümleri, laboratuvar tetkikleri, stres düzeyleri ve kardiyak hastalık riski üzerindeki değişimi görmektir. YÖNTEM: Bu çalışma 01/03/2019-01/07/2019 tarihleri arasında SBÜ Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran, dâhil edilme kriterlerine uyan, 18-65 yaş arası, obez 45 katılımcı dâhil edilerek yürütülmüştür. Çalışmamız tek merkezli, prospektif ve deneysel niteliktedir. Katılımcılara 4 hafta boyunca haftanın en az 5 günü, 10.000 adım sayısına ulaşmaları hedeflenerek, üzerlerinde taşımaları ve gün sonunda adım sayısını kayıt etmek üzere pedometre (TNV 3D Pedometer PM 2000 marka) verildi. Bireylere ilk geliş ve 1 ay sonu olmak üzere sosyodemografik verilerini içeren 13 soruluk anket formu ile Algılanan Stres Ölçeği-14 uygulandı. İlk geliş ve 1. ay sonu olmak üzere; kilo, beden kitle indeksi (BKİ), bel, kalça çevresi, bel/kalça oranı (BKO), kan basıncı, nabız, yağ-kas oranı (YKO) ölçümlerinin yanı sıra, kan tetkikleri (Açlık Kan Şekeri (AKŞ)), HbA1C, lipid paneli yapılarak kardiyak risk skorları hesaplandı. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 kabul edildi. BULGULAR: Çalışmaya katılan 45 katılımcıların %62,2'si (n=28) kadın, %37.8'i (n=17) erkekti. Katılımcıların yaş ortalaması 46,6±11,3 (min: 28, max: 65). Katılımcıların ortalama günlük adım sayısı 8742,0±3394,3 (min: 3357, max: 16458) idi. Median kilo değişimi 3 kg ve üzerinde kilo vermeyi belirleyen adım sayısı, ROC Curve analizinde 8.689 adım ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. Program sonunda katılımcıların kilo, BKİ, bel, kalça çevresi, BKO, yağ oranı, YKO, kan basıncı, nabız, AKŞ, HbA1c, total kolesterol, SCORE risk hesaplayıcısına göre kardiyak risk skorlarında ve stres testi puanındaki azalış istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Adım sayısı ile kilo, BKİ, bel çevresi, yağ oranı ve total kolesteroldeki azalma istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. SONUÇ: Hedef adım sayısı belirlenmesi ve pedometre ile fizik aktivitenin desteklenmesi, obez bireylerde kilo verme ve diğer sağlık parametrelerinin iyileştirilmesinde motivasyonel destek olarak kullanılabilir. Erken dönem (4 hafta) fizik aktivite sonrasında obez bireylerde metabolik ve antropometrik parametrelerde anlamlı iyileşmeler görülebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Obezite, adımsayar, pedometre, fizik aktivite