Fonksiyonel konstipasyonu olan çocuk hastalarda 0-2 yaştaki etiyolojik faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURGÜL BALDEMİR
Danışman: Necati BALAMTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Konstipasyon, çocukluk çağında sık görülen gastrointestinal bozukluklardan biridir ve genel pediatri poliklinik başvurularının %3'ünü, çocuk gastroenteroloji poliklinik başvurularının ise yaklaşık %30'unu oluşturur. Bir yaş ve üzeri sağlıklı çocuklarda, konstipasyon vakalarının %95'i fonksiyoneldir. Bu çalışmanın amacı, fonksiyonel konstipasyonu olan çocuk hastalarda 0-2 yaştaki etiyolojik faktörlerin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Ekim 2016 – Haziran 2021 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji Polikliniği'ne konstipasyon şikayeti ile başvuran ve fonksiyonel konstipasyon tanısı alan, 0-18 yaş arası 530 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların sosyodemografik özellikleri, cinsiyet, tanı yaşı, konstipasyon şikayeti ile poliklinik başvuru sayısı, doğum haftası, doğum kilosu, doğum şekli, 0-2 yaşta anne sütü alımı ve anne sütü alım süresi, inek sütü alımı, inek sütü protein allerjisi öyküsü, ilk 6 ay formül mama alımı, tamamlayıcı beslenmeye geçiş zamanı, tamamlayıcı beslenmede verilen besin içeriği, tamamlayıcı beslenme döneminde gluten içeren besinlerin verilme zamanı, probiyotik kullanımı, oral demir preparatı kullanımı ve oral demir preparatı kullanım süresi, D vitamini kullanımı ve D vitamini kullanım süresi ile rotavirüs aşısı uygulanıp uygulanmadığı retrospektif olarak incelendi. Bulgular: Fonksiyonel konstipasyonu olan çocukların %52,6'sı(n=279) kız cinsiyetti. Hastaların %56,2'si(n=298) ilk 24 ayda, fonksiyonel konstipasyon tanısı almıştı. %77,7'sinin(n=412) doğum haftası 38-42 hafta(term), %52,5'i(n=278) sezaryen doğumdu. %87,9'unun(n=466) doğum ağırlığı; 2500-4000 gram aralığındaydı. %96,8'i(n=513) anne sütü almıştı, %64,2'si(n=340) 13 ile 24 ay süreyle anne sütü almıştı. İlk 2 yaşta inek sütü alım oranı %52,3(n=277)'tü. Hastaların %3,2'sinde(n=17) inek sütü protein allerjisi öyküsü mevcuttu. İlk 6 ayda formül mama alan hasta yüzdesi %45,7(n=242) idi. Tamamlayıcı beslenmeye 6.ayda başlanan hasta yüzdesi %61,1(n=324)'di. Hastaların %36,2'si(n=192) tamamlayıcı beslenmeye yoğurt ile başlamıştı. İlk 2 yaşta, oral demir preparatı kullanım oranı %78,9(n=418), D vitamini kullanım oranı %87,5(n=464), probiyotik kullanım oranı %26,2(n=139) idi. Rotavirüs aşısı uygulanan hasta yüzdesi %12,8(n=68)'di. 0-2 yaşta fonksiyonel konstipasyon tanısı alan hastalar ile 2 yaşından sonra tanı alanlar arasında D vitamini kullanım süresi(p=0,04), probiyotik kullanımı(p<0,001), sezeryan doğum(p<0,001), ilk 6 ayda formül mama alımı(p=0,014) ve poliklinik başvuru sayıları(p<0,001) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı. Sonuç: Fonksiyonel konstipasyonun kız cinsiyette, sezeryan ile term doğanlarda ve doğum ağırlığı 2500-4000 gr olanlarda, daha sık olduğu görüldü. Fonksiyonel konstipasyonu olanlarda 0-2 yaşta anne sütü ve inek sütü alımının, oral demir preparatı ve D vitamini kullanım oranının yüksek olduğu, probiyotik kullanım oranının düşük olduğu görüldü. İlk 6 ay formül mama alanlarda, 0-2 yaşta fonksiyonel konstipasyon daha sık görüldü. Fonksiyonel konstipasyonun etiyolojisini daha ayrıntılı değerlendirebilmek için risk faktörlerini inceleyen çok merkezli, prospektif, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel, konstipasyon, çocuk Yazar Adı: Dr. Nurgül BALDEMİR Danışman: Prof. Dr. Necati BALAMTEKİN