Çölyak hastalığı bulunan erişkin hastalarda konvansiyonel ve moleküler yöntemlerle Blastocystis spp. ve Dientamoeba fragilis görülme sıklığının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUZAFFER MIZRAK
Danışman: Bedia DİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada çölyak hastalığı bulunan erişkin hastaların dışkı örneklerinde Blastocystis spp. ve Dientamoeba fragilis görülme sıklığının konvansiyonel ve moleküler yöntemler kullanılarak tespit edilmesi ve bu protozoonların tespitinde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Hastanemiz gastroenteroloji polikliniğine başvuran çölyak hastalığı tanılı, 18 yaş ve üstü 75 birey hasta grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu olarak ise çölyak hastalığı bulunmayan, bilinen herhangi bir hastalığı olmayan, 18 yaş ve üstü 75 gönüllü çalışmaya dahil edildi. Her bireyden alınan dışkı örnekleri direkt nativ-lugol mikroskobik inceleme, dışkı konsantrasyon yöntemi sonrası nativ-lugol inceleme, trikrom boyama, moleküler yöntemler ve Blastocystis türlerinin tespiti için kültür yöntemi kullanılarak incelendi. Hasta ve kontrol grubundaki tüm bireyler için semptom, özgeçmiş ve soygeçmişlerin sorgulandığı bir vaka takip formu dolduruldu. Elde edilen tüm veriler istatistiksel yöntemler ile değerlendirildi. Bulgular: En az bir yöntemle hasta grubunun 23'ünde (%30.7), kontrol grubunun 29'unda (%38.7) Blastocystis spp. saptandı. Hasta grubunun 10'unda (%13.3) ve kontrol grubunun dördünde (%5.3) D. fragilis görülürken hasta grubunun sekizinde (%10.7) ve kontrol grubunun altısında (%18) koenfeksiyon tespit edildi. Blastocystis spp. tanısında PCR(Polimeraz chain reaction) yöntemi altın standart kabul edildiğinde direkt mikroskobik inceleme, konsantrasyon yöntemi sonrası mikroskobik inceleme, trikrom boyama ve kültür yöntemlerinin duyarlılıkları sırasıyla %27.7, %51.51, %50 ve %68.18 olarak saptandı. D. fragilis tanısında PCR yöntemi altın standart kabul edildiğinde direkt mikroskobik inceleme, konsantrasyon yöntemi sonrası mikroskobik inceleme ve trikrom boyama yöntemlerinin duyarlılıkları sırasıyla %3.57, %14.28 ve %14.28 olarak bulundu. Hasta ve kontrol grupları en az bir yöntemle Blastocystis spp. ve D. fragilis varlığı açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç: Çölyak hastalığı olan erişkinlerdeki Blastocystis spp. ve D. fragilis prevalansı, bu protozoonların sağlıklı erişkinlerdeki prevalansı ile benzer bulunmuştur. Her iki protozoonun tanısında RT-PCR(Real-time PCR) yöntemi en etkin yöntemdir. Konvansiyonel yöntemler arasında Blastocystis spp. tanısı için en etkin yöntem kültür yöntemi iken, D. fragilis tanısı için konvansiyonel yöntemlerin etkinliği zayıftır.