Diyabetik nöropatik ağrıda sitokinlerin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LÜTFİYE ASENA BİNYAY
Danışman: Ufuk ŞENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Nöropatik ağrı diyabetik nöropatinin en sık gelişen belirtilerinden biridir. Diyabetes Mellitusun özellikle erken evrelerinde çok sayıda inflamatuar sitokinin serum düzeyinin yükseldiği bilinmektedir. Bu çalışmada nöropatisi olan Tip2 Diyabetes Mellitus hastalarında serum sitokin düzeyleri ölçülerek nöropatik ağrı gelişiminde immunolojik mekanizmaların rolü araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Beş yıldan beri Tip 2 Diyabetes Mellitus tanısı ile izlenen ve elektrofizyolojik incelemede nöropati saptanmış olan 60 hasta çalışmaya alınmıştır. Kontrol grubu benzer yaş ve cinsiyette 30 sağlıklı gönüllüden oluşturuldu. Hastaların diyabetes mellitus ve ağrı ile ilişkili anamnezi alındı. Boy ve kilo ölçülerek Vücut kitle indeksi hesaplandı. Hastaların dosyalarından açlık kan şekeri, HbA1C, C-reaktif protein, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri kayıtlandı. Nöropatik ağrı değerlendirilmesinde LANSS, PAINDETECT, VAS ve NRS skalaları kullanıldı. Hastaların 30'unda nöropatik ağrı varken 30'unda nöropatik ağrı yoktu. Nöropatik ağrı olan, nöropatik ağrı olmayan ve kontrol grubu arasında İnterlökin -10, İnterlökin - 17, Tümör nekroz faktör- α ve Transforming growt faktör -β düzeyleri ölçüldü. Çalışmaya katılan tüm olgulara yapılacak işlemler hakkında bilgi verildi ve onam alındı. Çalışma yerel etik kurul tarafından onaylandı. Bulgular: Hastaların 25'i kadın, 35'i erkek ve yaş ortalaması 56.73±9.42 idi. Tüm hastaların elektrofizyolojik incelemesinde dorsal sural sinir uyarılamamış ve duyusal simetrik polinöropati saptanmıştır. SDY ise 4 (% 6.7) hastada kayıtlanamamıştır. TNF- α ve TGF-β düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü (sırasıyla p < 0.001 ve p: 0.002). IL-10 ve IL-17 düzeyi hasta ve kontrol grubunda benzer bulundu (sırasıyla p: 0.729, p: 0.871). TNF-α ve TGF- β düzeyleri NA'sı olan hastalarda kontrol grubuna göre düşüktü (sırasıyla p:0.008 ve p: 0.001). TGF- β NA'sı olan grupta olmayan gruba göre düşük bulundu (p:0.007). IL-10 ve IL-17 düzeyleri ise kontrol grubu, NA'sı olan ve olmayan hastalarda benzer bulundu. NA'sı olan hastalarda ortalama LANSS skoru 16.00, PAINDETECT skoru 19.3, VAS ve NRS skoru 5 idi. NA olanlar ile karşılaştırıldığında TGF-β düzeyi ve PAINDETECT ölçeği arasında orta dereceli negatif korelasyon saptandı (p: - 0.361). NA'sı olan hastaların yaş ortalaması 57.4 ve 15'i kadın, ortalama BMI değeri 30.5, ortalama HbA1c düzeyi 7 idi ve NA varlığı ile yaş (p: 0.588), cinsiyet (p: 0,190), BMI (p: 0.965), HbA1c düzeyi (p: 0.982) arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmadı. NA'sı olan hastalarda hastalık süresi daha uzundu (p: 0.02). NA'sı olan hastaların %13.3'ünde SDY kaydedilmedi. NA olmayan hastalarda ise kayıp gözlenmedi. NA'sı olan hastalarda SDY amplitüdü daha düşük idi (p: 0,015). NA olması ile SDY latansı arasında ise ilişki saptanmadı (p: 0,170). Tartışma ve Sonuç: İnflamasyonun tip 2 DM'de belirgin olarak arttığı ve polinöropati dahil olmak üzere diyabetin mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlarının gelişiminde önemli rol oynadığı bilinmektedir. Hastalarımızda kontrol grubuna gore TGF-β ve TNF-α düzeylerinin düşük bulunması DM gelişiminde inflamasyonun önemini desteklemiştir. NA'sı olan hastalarda sadece TGF-β düzeyinin düşük diğer sitokin düzeylerinin normal olması hasta sayımızın az olması ile ilişkili olabilir. Sonuç olarak NA Tip 2 DM hastalarında sık gelişen bir komplikasyondur ve inflamatuar mekanizmaların rolünün kesinleştirilmesi yeni tedavilerin geliştirilmesinde yararlı olacaktır. Anahtar kelimeler: Diyabetik nöropati, Nöropatik ağrı, sitokinler