Koşucularda 8 hafta uygulanan kan akımı kısıtlaması ile kombine izokinetik eğitim programının maksimal kas kuvveti, kassal dayanıklılık ve anaerobik kapasite üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN GÜNAYDIN
Danışman: Tuğba KOCAHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda diz ekleminde yüksek yüklü izokinetik eğitim sırasında kan akımını kısıtlamanın koşucularda maksimum kas kuvveti, kas dayanıklılığı ve anaerobik kapasite üzerindeki etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 42 sporcu dâhil edildi. Katılımcılar kan akımı kısıtlaması ile izokinetik eğitim (Çalışma Grubu; n= 21) ve kan akımı kısıtlamasız izokinetik eğitim (Kontrol Grubu; n=21) olmak üzere randomize olarak iki gruba ayrıldı. Çalışma grubunda doppler ultrasonografi ile belirlenen kişiye özel oklüzyon basıncının %80'i alt ekstremite manşonlarıyla uygulandı. İzokinetik dinamometrede 60°/sn açısal hızda 3 set x 10 tekrar; 180°/sn açısal hızda 3 set x 30 tekrarlı izokinetik eğitim protokolü 8 hafta, haftada 2 kez toplam 16 seans olarak uygulandı. Kontrol grubuna aynı eğitim protokolü kan akımı kısıtlaması olmadan uygulandı. Katılımcıların eğitim öncesi ve sonrası kas kuvveti ve kassal dayanıklılığı izokinetik dinamometre ile anaerobik kapasiteleri bacak bisiklet ergometresinde Wingate testi ile değerlendirildi. Beş km ve 10 km koşu sürelerini katılımcılar eğitim programından önce ve sonra kronometre ile ölçtüler ve bu süreler kayıt altına alındı. Gruplar arasındaki farklılıkların istatistiksel analizi, anlamlılık düzeyi 0,05 olarak hipotez testleri ile gerçekleştirildi. Bulgular: Eğitim sonrasında grupların maksimal kas kuvvetinde anlamlı artış olduğu, ancak gruplar arasında anlamlı farklılık olmadığı görüldü. Çalışma grubunda dominant ekstremite ekstansiyon ve fleksiyon; non-dominant ekstremite fleksiyon yorgunluk indeksinde anlamlı azalma olduğu; kontrol grubunda herhangi bir farklılık olmadığı, grupların karşılaştırılmasında çalışma grubunda anlamlı azalma olduğu görüldü. Anaerobik kapasitede çalışma grubunun ortalama iş ve minimum güç değerlerinde anlamlı artış olduğu; kontrol grubunda fark olmadığı, grupların karşılaştırılmasında minimum güç ve yorgunluk indeksinde çalışma grubu lehine anlamlı fark olduğu görüldü. Grupların 5 km ve 10 km koşu sürelerinde anlamlı artış olduğu, gruplar arasında anlamlı farklılık olmadığı görüldü. Sonuç: Koşucularda kan akımı kısıtlamasıyla birlikte uygulanan yüksek yüklü izokinetik eğitim kas dayanıklılığını geliştirir. Bu uygulama sporcuların yorulmadan performanslarını daha uzun süre koruyabilmelerini sağlayacağından rutin antrenman programlarında yer almasının faydalı olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Kan akımı kısıtlı egzersiz, izokinetik eğitim, sporcu performansı, kas kuvveti