İnfraklaviküler brakiyal pleksus blok uygulamasında farklı bupivakain dozlarına deksametazon eklenmesinin motor ve duyusal blok üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÇİĞDEM ÖZAKIN
Danışman: Döndü GENÇ MORALAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Periferik sinir bloklarına deksametazon eklenmesinin blok süreleri ve kaliteleri üzerine olumlu etkileri olduğu çalışmalarda gösterilmiştir. Amaç: Bu çalışmada, infraklaviküler brakiyal pleksus bloğu uygulamasında farklı konsantrasyonlardaki bupivakain solüsyonlarına deksametazon eklenmesinin motor ve duyusal blok süreleri üzerine etkisinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca, blok başlangıç zamanı, postoperatif ilk analjezik ihtiyacının zamanı, toplam tüketilen analjezik miktarı, istirahat ve dinamik ağrı skorları da değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Prospektif, randomize, kontrollü ve çift kör tasarıma sahip bu çalışmaya elektif el, el bileği, ön kol ve dirsek cerrahisi planlanan ASA I–II grubunda yer alan, 18–65 yaş arası toplam 140 hasta dahil edilmiştir. Hastalar kapalı zarf yöntemiyle dört gruba ayrılmıştır: 25 ml %0.5 bupivakain içeren grup, 25 ml %0.5 bupivakain + 4 mg deksametazon içeren grup, 25 ml %0.375 bupivakain + 4 mg deksametazon içeren grup ve 25 ml %0.25 bupivakain + 4 mg deksametazon içeren grup. İnfraklaviküler brakiyal pleksus blok lateral sagittal teknik kullanılarak ultrason ve sinir stimülatörü rehberliğinde uygulanmıştır. Motor ve duyusal blok düzeyleri, blok sonrası 30 dakika boyunca her 5 dakikada bir ve 48 saat boyunca aralıklı olarak değerlendirilmiştir. Postoperatif 48 saat süresince Numerik Derecelendirme Skalası (NRS) ile ağrı takibi yapılmış, ilk analjezik ihtiyacının zamanı ve toplam analjezik tüketimi kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 127 hastadan elde edilen veriler doğrultusunda, motor blok süresi, duyusal blok süresi ve blok başlangıç süresi açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. En uzun motor ve duyusal blok süreleri 25 ml %0.5 bupivakain + 4 mg deksametazon içeren grupta sırasıyla 31,2 ± 9,11 saat, ve 30,2 ± 8,41 saat, en kısa ise 25 ml %0.5 bupivakain içeren grupta sırasıyla 23,23 ± 6,34 saat ve 22,07 ± 7,33 saat olarak izlenmiştir. En kısa duyusal blok başlangıç süresi 25 ml %0.375 bupivakain + 4 mg deksametazon içeren grupta 9,09 ± 4,23 dk, en geç ise 25 ml %0.5 bupivakain içeren grupta 13,83 ± 6,25 dk olarak gerçekleşmiştir. Postoperatif ilk analjezik zamanı ile ilk 48 saatlik parasetamol ve tramadol tüketimi açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Blok uygulaması sonrasında istirahat ve dinamik NRS değerleri tüm zamanlarda gruplar arasında benzer bulunmuştur. Sonuç: Bulgularımız, perinöral deksametazon uygulamasının motor ve duyusal blok sürelerini anlamlı olarak uzattığını ve blok başlangıç süresini kısalttığını göstermektedir. Ayrıca blok süreleri üzerinde bupivakain konsantrasyonunun belirleyici rol oynadığı ve daha yüksek konsantrasyonlarda blok süresinin belirgin şekilde arttığı tespit edilmiştir. İlk analjezik gereksinim zamanı ve toplam analjezik tüketiminde gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmazken, tüm gruplarda düşük NRS skorları ve minimal analjezik ihtiyacı gözlenmiş, bu da uygulanan infraklaviküler bloğun etkinliğini desteklemiştir. Bu sonuçlar klinik uygulamada blok süresini ve postoperatif konforu optimize etmek amacıyla bupivakain konsantrasyonu ile deksametazon kombinasyonlarının dikkatle belirlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Brakiyal Pleksus Bloğu, Deksametazon, Postoperatif Ağrı, Rejyonal Anestezi