COVID-19 pandemisi döneminde acil servisten COVID-19 yoğun bakımlarına yatırılan olguların acil serviste bekleme süresinin mortalite üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ACİL TIP ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA GİRAYHAN ÜNLÜ

Danışman: Yücel YÜZBAŞIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada Koronavirüs hastalığı-19(COVID-19) Pandemisi döneminde başvuran COVID-19 olgularında acil serviste bekleme süresinin mortalite üzerine etkisi araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmamız Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servis'inde 29 Mart 2020-17 Ocak 2021 tarihleri arasında gözlemsel retrospektif olarak yapıldı. Acil servise ambulans/ayaktan başvurduğu, bilinç durumu, vitalleri, ek hastalıkları, demografik bilgileri, yoğun bakım ünitelerine yatana kadar aldığı tedavi, Polimeraz Zincir Reaksiyon(PCR) testi sonucu, acil serviste bekleme süresi, yoğun bakım ünitelerinde kaç gün yattığı, mortalite skorlamaları, ölüm veya taburcu durumu incelendi. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 258 olgunun yaş ortanca değeri 74 (65-83) yıldır. 181(%70.15) olgu ölmüş olup yaş ortanca değeri 77 (66-84) yıl çıkmıştır. Çalışmada yoğun bakım ünitelerine yatan olgularda en çok hipertansiyon (49.6) görülürken, mortalite ile ilişkisi saptanmamıştır (P=0.446). Alzheimer-Demans'ı olan PCR testi pozitif 13 (%14) olgunun hepsi ölmüş olup istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.019). Çalışmada acil servis yatış bekleme süresi ortanca 8 (4-14) saat olarak bulunmuştur. Ölen olguların acil servis yatış bekleme süresi ortanca 8 (4-13.5) saat olarak saptanmış olup taburcu olan olgulara göre daha uzun olarak saptanmıştır (p=0.216). Acil serviste 8 saat ve altı bekleyen olguların ortanca mortalite süresi 8 (3-14) gün iken, 8 saat üstü bekleyen olguların ortanca mortalite süresi 6 (3-12.5) gün olarak saptanmıştır. 8 saat ve altında bekleyen olguların mortalite günü daha uzun olarak saptanmış olup ancak mortalite ile ilişkisi saptanmamıştır (p=0.701). Acil serviste 8 saat ve altı bekleyenlerin yoğun bakım ünitesinde yatış süresi ortanca 10.5 (4-17) gün iken, 8 saat üzeri bekleyenlerin 9 (4-18) gün olarak saptanmıştır. Acil serviste 8 saat üzeri bekleyenlerin yoğun bakım ünitesinde yatış süresini arttırdığıyla ilgili istatiksel olarak bir ilişki bulunamamıştır. (p=0.627). Sonuç: Acil serviste ölen olguların acil servis yatış bekleme süresinin daha uzun olduğu görülmüş olup istatiksel olarak mortalite ile ilişkilendirilememiştir. Acil servis bekleme süresi 8 saat ve üzeri olan olguların yoğun bakım ünitelerinde ölüm süresi daha kısa olmasına rağmen mortalite ile ilişkisi gösterilememiştir. Anahtar Kelimeler: Mortalite, acil servis, COVID-19, yoğun bakım, bekleme süresi