HIV ile yaşayan bireylerde integraz inhibitörü kullanımı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kilo artışına etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİZAMETTİN KEMİRTLEK
Danışman: Adalet ALTUNSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda integraz inhibitörü içeren ART rejimi kullanmakta olan HIV ile yaşayan bireylerin kilo değişimine etki eden faktörleri belirlemek ve bireylerin sağlıklı yaşam biçimi sürdürmeleri ve fiziksel aktivite düzeyleri ile arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Ayrıca kilo değişiminin antropometrik ölçümlere, laboratuvar bulgularına, yağ ve kas doku dağılımı üzerindeki etkilerini belirlenmiş ve kardiyometabolik risk skorlarına etkisi değerlendirilmiştir. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza kliniğimizde takipli olan 18-60 yaş arası tedavi başından beri integraz inhibitörü içeren bir tedavi rejimi kullanmakta olan HIV ile yaşayan 53 erkek gönüllü dahil edilmiştir. Veriler SPSS 24.0 paket programı değerlendirilmiş, anlamlılık düzeyi için p değerinin 0,05'ten küçük olması kabul edilmiştir. İki ölçüm tipi değişkenin karşılaştırılmasında normal dağılım olması halinde Pearson korelasyon, olmaması halinde Spearman korelasyon testleri kullanılmış >0,7 güçlü, 0,3-0,7 orta, <0,3 ise zayıf korelasyon kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan olguların yaş ortalaması 41,3(+11,4), tedavi başlangıcı CD4+ T lenfosit sayısı ortalaması 424,9 (±215,3) hücre/mL, viral yük ortalaması 393.763,7(±1071909,0) kopya/mL saptanmıştır. Kontrolde en çok kullanılmakta olan ART rejimi TAF/FTC+EVG/c (n=35) iken, bunu sırası ile ABC+3TC+DTG (n=11), TDF/FTC+DTG (n=4), TDF/FTC+RAL (n=2), TAF/FTC+BIC (n=1) takip etmiştir. Çalışmaya dahil olan hastaların başlangıç kilo ortalaması 78,2(±11,8) kg kontroldeki kilo ortalaması ise 85,1(±11,8) kg saptanmış olup, ortalama 48,8(±16,1) aylık takip süresi sonunda + 6,9 (+6,6) kg artışı saptanmıştır. Tedavi başlangıcında olguların BMI skalasına göre %49,1'i fazla kilolu ve obez iken, takip süresi sonunda olguların %71,7' si fazla kilolu ve obez sınıfında saptanmıştır. Olgulara kontrolde uygulanan Sağlıklı Yaşam biçimi Değerlendirilme Ölçeği (SYBDÖ II) skoru ortalaması 131,7±20,7 olup, en düşük skor fiziksel aktivite alt grubunda saptanmıştır. Ayrıca Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) skoru 1127,6±889,0 MET-dk/hafta saptanmıştır. Olguların IPAQ ve SYDÖ II skoru ile kilo artışı arasında korelasyon saptanmamıştır. Fiziksel aktivite skoru düşük olgularda kas kütlesi kilo artışı ile artmış olsa da kas kalitesi düşük olup, subkutan yağ doku alanı viseral yağ doku alanında belirgin artış saptanmıştır. Sonuç: Tüm bunların sonucunda HIV ile yaşayan bireylerde artan kilo artışı ve yağlanma kardiyometabolik riskleri beraberinde getireceğinden, hastaların kontrolleri sırasında bu durumun yakından takip edilmesi, uygun hayat tarzı değişiklikleri ve multidisipliner yaklaşımlarla yönetilmeleri önem arz etmektedir. ANAHTAR KELİMELER: HIV, integraz inhibitörleri, kilo artışı, obezite