Multipl skleroz hastalarında hastalığın yürüme fonksiyonları üzerindeki etkisi: Multipl skleroz yürüme ölçeği ile tinetti denge ve yürüme testi değerlendirmeleri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE DENİZ HİNTOĞLU

Danışman: Fatma Münevver GÖKYİĞİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Multipl skleroz (MS) hastalarında yapılan yürüyüş değerlendirmeleri; hastalık seyrinin ve fonksiyonelliğin değerlendirilmesi bağlamında oldukça önemlidir. Bu çalışmada MS tanılı hastalarda hastalığın yürüme fonksiyonları üzerindeki etkisinin objektif bir değerlendirme yöntemi olan Tinetti Denge ve Yürüme Değerlendirmesi (TDYD) testi ile değerlendirilmesi ve elde edilen sonuçların hastalığın değerlendirilmesinde kullanılan subjektif ölçekler olan Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği (Modified Fatigue Impact Scale, MFIS) ve Multipl Skleroz Yürüme Ölçeği (12-Item Multipl Sclerosis Walking Scale, MSWS-12) ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda kliniğimizde takip edilen MS hastaları incelemeye alınmış olup dahil edilme ve dışlama kriterlerine göre 50 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalarda yorgunluk şiddetini ölçmek amacıyla MFIS ölçeği kullanılmıştır. Yürüme ve denge fonksiyonlarını değerlendirmek için hastalara MSWS-12 ile TDYD testleri uygulanmıştır. Hastalarda duygu durum değerlendirmesi yapmak ve depresyonun etkisini dışlamak amacıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Çalışmada uygulanan korelasyon analizleri sonucunda Tinetti skorları ile MSWS-12 skorları arasında negatif yönde yüksek düzeyde anlamlı korelasyon (Spearman's rho:-0,767, p<0.001) saptanırken, Tinetti skorları ile MFIS skorları arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı korelasyon (Spearman's rho:-0,469, p=0.001) saptanmıştır. Tinetti skorları ve EDSS skorları arasında da negatif yönde yüksek düzeyde anlamlı korelasyon (Spearman's rho:-0,731, p<0.001) bulunmuştur. Çalışmamızda elde edilen sonuçlar, Tinetti Denge ve Yürüme Değerlendirmesi testinin MS hastalarında görülen yürüme güçlüğü, nörolojik defisit ve dizabilite gibi bulguların objektif bir şekilde değerlendirilmesi için uygun bir yöntem olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Testin ayrıca yürümenin yanı sıra denge fonksiyonlarının da değerlendirilebilmesi, depresyon ve yorgunluk gibi subjektif kriterlerden ve komorbid durumlardan daha az etkilenmesi, kolay ve her yerde uygulanabilir pratik bir yöntem olması gibi önemli avantajları bulunmaktadır. Bu nedenlerle Tinetti'nin MS hastalarında yürümenin değerlendirilmesinde daha yaygın bir şekilde kullanılabileceği ve bu konuda daha geniş çaplı hasta gruplarında, daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.