Aile hekimliği polikliniğine halsizlik/yorgunluk şikayetiyle başvuran kişilerin yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM DOĞAN
Danışman: Cenk AYPAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Ülkemizde her yıl milyonlarca kişi aile hekimliği polikliniklerine halsizlik ve yorgunluk şikayetiyle başvurmaktadır. Bu çalışmada halsizlik ve yorgunluk şikayetiyle aile hekimliği polikliniğine başvuran kişilerin yaşam biçimi davranışları değerlendirilip, aile hekimi olarak hastaların sosyodemografik özelliklerini de dikkate alarak bu şikâyeti tek bir semptom olarak görmek yerine irdelemek, hastayı anlamaya çalışmak, hastayı doğru yönlendirmek ve gereksiz sağlık harcamalarının önüne geçmek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız halsizlik/yorgunluk şikayetleriyle sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi inceleyen tanımlayıcı tipte bir araştırma olarak yapılmıştır. Evren büyüklüğü 1800 kişi olarak saptanmıştır. %95 güven aralığında örneklem büyüklüğü 317 kişi olarak hesaplanmıştır. Veri kayıpları da göz önünde bulundurularak 353 katılımcı ankete dahil edilmiştir. Çalışmada araştırıcı tarafından oluşturulan sosyodemografik veri anketi ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılmıştır. Araştırmacılar tarafından oluşturulan anket; yaş, cinsiyet, boy, kilo, eğitim durumu, medeni hali, çalışma durumu, sigara kullanımı, kronik hastalık varlığı, sürekli ilaç kullanma durumu ve gelir durumlarını nitelendirme biçimlerinden oluşan 11 adet soruyu içermektedir. Çalışmanın verileri gönüllülük esasına dayalı olarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Tüm karşılaştırmalarda p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Bütün katılımcıların toplam SYBD II ölçek puan ortalaması 126,64±18,99 olarak hesaplanmıştır. Manevi gelişim ile kişiler arası ilişkilerin pozitif yönde güçlü bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet ile fiziksel aktivite arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Katılımcıların yaşları ve beslenme puanları arasında ilişki olduğu belirlenmiştir. Eğitim ile fiziksel aktivite, kişiler arası ilişkiler arasında ve çalışma durumu ile beslenme, fiziksel aktivite arasında ilişki bulunmuştur. Gelir algısı ile fiziksel aktivite, manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler ve stres yönetimi açısından istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Kronik hastalık, sürekli ilaç kullanımı ile sağlık sorumluluğu, beslenme arasında ve vücut kitle indeksi ile beslenme, fiziksel aktivite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. SONUÇ: Aile hekimliği polikliniklerine halsizlik yorgunluk şikâyetiyle başvuran kişilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarından en düşük puan ortalamasının fiziksel aktiviteye ait olduğu görülmüştür. Çalışmamızda katılımcıların gelir algılarıyla sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında doğrudan ilişkiler bulunduğu görülmüştür. Beslenme puanıyla gelir algısı arasında anlamlı ilişki bulunamamış, bu ilişkinin gelir durumuyla ilgili olabileceğini düşündürmüştür. Medeni durum ile kategorize yanıtlar arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Fiziksel aktivite, düzenli beslenme gibi sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına hastaları yönlendirerek gereksiz sağlık harcamaları önlenebilir. ANAHTAR KELİMELER: Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Sağlık Sorumluluğu, Fiziksel Aktivite, Halsizlik/Yorgunluk