Primer dismenoreli hastalarda D vitamini düzeyi ve D vitamini replasmanının tedavideki yeri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE KÜÇÜKCERAN

Danışman: Özhan ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ: Vitamin D seviyesi aşırı eksik olan (25-OH-D vitamin:0-10ng/ml) primer dismenoreli hastalarda D vitamini replasmanı yapmak Vitamin D seviyesi eksik ve yetersiz olana göre (25-OH-D vitamini:10-30ng/ml) göre ağrı şiddetini azaltmakta daha etkili olduğu araştırıldı. METOT: Araştırmamız prospektif deneysel bir çalışma olup; Kadın Doğum Polikliniklerine başvuran, primer dismenore tanısı olan cerrahi ve dahili hastalık anamnezi olmayan, Pelvik ultrasonografi ile jinekolojik patoloji ekarte edilen ve D vitamini düzeyi 25(OH)D<30 ng/ml olan 18-30 yaş grubu 100 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalara sosyodemografik ve fiziksel özelliklerini, alışkanlıklarını, menstrüel siklusları hakkındaki bilgileri, menstrüel ağrının karakteri, süresi ve bu ağrının günlük yaşantılarını etkileyip etkilemediği, ağrılarına eşlik eden semptomlar ve VAS ağrı şiddetinin belirlenmesi amacıyla anket uygulandı. Hastalara 2 ay boyunca D-Vit3 damla verilerek günlük replasman tedavileri planlandı. Son bir ay hastalara idame tedavi (günde 6 damla D-Vit3 ) uygulandı. BULGULAR: Vitamin D düzeyi hastaların %23‟ünde yetersiz, %45‟inde eksik ve %32‟sinde aşırı eksik olarak saptandı. Vitamin D düzeyi azaldıkça VAS skorunun ve PTH düzeyinin arttığı saptandı (sırasıyla; r = -0,320; p=0,002; r = -0,295; p=0,003). Hastaların replasman öncesi ortalama Vitamin D düzeyi 13,9±6,1 ng/ml, VAS skoru 7±2; Parathormon düzeyi 42,2±17,4 pg/mL olarak ölçüldü, replasman sonrası ise ortalama Vitamin D düzeyi 31,1±3,8 ng/ml düzeyine yükseldi, ortalama VAS skoru 4,0±1,5 seviyesine azaldı ve ortalama Parathormon düzeyi 28,6±8,6 pg/mL düşüş gösterdi. Değişkenlerin replasman sonrası-öncesi farklılıkları Delta(Δ) ile gösterildi. Buna göre; Δ Vitamin D düzeyi ile ΔVAS skoru ve ΔPTH düzeyi arasında negatif korelasyon saptandı (sırasıyla; r= -0,421; p<0,001; r= -0,380; p=0,024). Replasman öncesi vitamin d düzeyi aşırı eksik olan hastalarda replasman sonrası VAS ve PTH düzeylerindeki değişim miktarı (Δ) Vitamin D düzeyi yetersiz ve eksik olan hastalara kıyasla daha yüksekti. SONUÇ: D vitamini organizmayı etkileyen önemli hormonlardan biri olup ilk defa bu kadar kapsamlısı bizim tarafımızdan yapılan çalışmada vitamin D replasmanı dismenore ağrı şiddetinde etkili bir faktör olarak saptanmıştır. Anahtar sözcük: Primer dismonere, Vitamin D, PTH, ağrı şiddeti, VAS skoru