Çoğul gebeliklerdeki advers sonuçların tekil gebelikler ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞERİFE YURDAKUL AYIK
Danışman: Elif Gül YAPAR EYİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Türkiye Cumhuriyeti'nde toplam canlı doğumların %3,05'ini yardımcı üreme tekniklerinin kullanımı ile sıklığı artan çoğul gebelikler oluşturmaktadır. Çoğul gebelikler, annede gebeliğe özgü, gebeliğin ağırlaştırdığı ya da gebelikte yatkınlık artışı olan veya toplum kaynaklı hastalıklara, çoğul gebeliğin kendine özgü: bölünme anomalileri, kaybolan ikiz sendromu, fetusları etkileyen dolaşım anomalileri ve uygulanan tedavilere bağlı komplikasyonların da eklenmesi ile artan advers gebelik sonuçları ile ilişkilendirilmektedir. Özellikle maternal mortalite ve perinatal morbidite ve mortalite değerlendirmeleri geniş toplum bazlı çalışmaları gerektirmekte ise de perinatoloji referans merkezi verilerinin durum belirlenmesinde yol gösterici olabileceğini düşünerek çoğul ve tekil gebeliklerdeki maternal ve perinatal advers sonuçları karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Şehir Hastanesi Doğum ve Perinatoloji Yan Dal Ünitesi'nde antenatal takipleri ve doğumları gerçekleştirilen 474 çoğul (ikiz n=461 üçüz n=12 dördüz n=1)] ve tekil (n=434) toplamda 908 gebenin Demografik verileri (yaş, doğum sayısı, önceki doğumlar, mevcut hastalıkları, gebelik oluşum şekli), Gebelik komplikasyonları ( gebeliğin hipertansif hastalıkları, gestasyonel diabetes mellitus, tromboembolik hastalıklar, böbrek ve üriner sistem patolojileri, karaciğer safra yolu ve pankreas hastalıkları, endokrin patolojiler, gebelikte ve doğum sonu kanamalar, fetal anomaliler, preterm doğum, erken membran rüptürü, preterm erken membran rüptürü), Çoğul gebeliğe özgü komplikasyonlar (selektif intrauterin gelişme geriliği, anemi-polisitemi sekansı, ikizden ikize transfüzyon sendromu, ikiz ters akım sendromu) ve bunlara yönelik invaziv girişimler, Doğum şekli, yenidoğan değerlendirmeleri (APGAR skoru, boy, ağırlık, baş çevresi, cinsiyet,) yenidoğan ünitesi kabulü, perinatal mortalite hastane elektronik veri sistemi Health Integrated Campus (HICAMP) ve hasta dosyaları değerlendirilerek eşleştirilmiş kohort alt grup analizi (match cohort subset analysis) ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çoğul ve tekil gebeliklerin karşılaştırılmasında yaş ortalamasında ve sezaryen öyküsünde istatistiksel farklılık görülmezken gravidite, COVİD-19 öyküsü ve yardımcı üreme teknikleri uygulanmış olması çoğul gebeliklerde yüksek bulundu. Çoğul gebeliklerde maternal hipertansif hastalıklar (p<0,001), gestasyonel diabetes mellitus (p=0,021), tromboembolik hastalık (p<0,001), böbrek ve üriner sistem patolojileri (0,033), karaciğer safra ve pankreas patolojileri (p<0,001), koronavirüs hastalığı öyküsü (p<0,001), antenatal kanama (p<0,001), preterm erken membran rüptürü (p<0,001), ve doğum sonrası kanama oranları (p<0,001), tekil gebeliklerden yüksekken gastrointestinal, hematolojik, endokrin ve nörolojik hastalıklar çoğul ve tekil gebelikler arasında farklılık göstermemekte idi. Çoğul gebeliğin kendine has komplikasyonlarına (ikizden ikize transfüzyon sendromu, selektif intrauterin gelişme geriliği, anemi polisitemi sekansı, ikiz ters akım sendromu) yönelik lazer fotokoagülasyon, amniyodrenaj, microwave ve lazer ablasyon uygulanan 40 gebenin 81 fetüsündan 71'i (%87,6) perinatal dönemde kaybedildi. Çoğul gebeliklerde sezaryen oranı (%98,7) tekil gebeliklerden (%35) anlamlı olarak yüksekken (p<0,001) doğum çoğul gebeliklerde en sık 34/366/7 (%41.3), tekil gebeliklerde 37/386//7 haftalarda (%36.1) gerçekleşti. Doğumun gerçekleştiği tüm gebelik haftaları arasında anlamlı farklılık görüldü (p<0,001). Çoğul gebeliklerde bebeklerin en sık 2000 gram-2499gram aralığında (%35,4), tekil gebeliklerde en sık 2000gram-2499gram aralığında (%86,4) doğduğu görüldü. Doğum ağırlığına göre çoğul ve tekil gebelikler arasında arasında anlamlı farklılık görüldü (p<0,001). Bu farklılık <500 gram kategorisi hariç diğer tüm kategorilerde anlamlı bulundu. Çoğul gebeliklerde fetal ölüm (%7,3) tekil gebeliklerden (%3,4) anlamlı yüksekken (p=0,005) neonatal ölümler arasında fark belirlenmedi. Yenidoğan ölümleri büyük ve küçük bebekler karşılaştırıldığında ölen bebeklerin %73,8i küçük bebekler %26,2'si büyük bebeklerdi, bu fark istatiksel anlamlı bulundu.(p<0,001) Sonuç: Antenatal takiplerdeki gelişmelere rağmen çoğul gebeliklerde maternal ve özellikle de perinatal komplikasyonlar yüksektir. Çoğul gebeliklerin tekil gebeliklere göre advers sonuçlarının daha sık ve daha ağır olmasından ve perinatal merkezde tedaviye yönelik işlemlerin gebelik sonuçlarını iyileştirdiğini gösteremediğimizden dolayı, yardımcı üreme tekniklerinde embriyo transferinin tekrarlayan işlemlerde dahi tek embriyo olarak yapılmasıyla iatrojenik çoğul gebeliklerin önlenmesinin hem maternal hem perinatal komplikasyonları azaltacağını vurguluyoruz. Anahtar Kelimeler: Çoğul gebelik, ikiz gebelik, üçüz gebelik, dördüz gebelik, gebelik komplikasyonları, preterm doğum, advers sonuçlar, neonatal ölüm