Alt-üst gis (non-varisiyel) kanama ayrımında TFF-2'nin rolü ve klinik sonlanımla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET GÖV
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: GİS kanamaları, tıbbi aciller arasında hastaneye başvuruların, ciddi morbidite ve mortalitenin, kaynak kullanımının en önemli nedenlerindendir. GİS kanamaların patofizyolojisinde mukozal bariyerlerin bozulmasının rolü çok önemlidir. Bu mukozal bariyerde önemli rol oynayan Trefoil ailesinden TFF-2'nin serumda ölçümünü kullanarak, non-varisiyel GİS kanamaların ayrımını (alt/üst), klinik izlemini ve sonlanımını tahmin etmeyi amaçladık. Gereç ve yöntemler: Çalışmaya 25.04.2023 – 25.11.2023 tarihleri arasında Acil Servis'e GİS kanama bulguları ile başvuran, kanama odağı gösterilen 18 yaş ve üzerindeki hastalar dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak İç Hastalıkları Poliklinikleri'ne GİS dışındaki yakınmayla başvuran, GİS kanaması/GİS operasyonu öyküsü olmayan gönüllüler dahil edilmiştir. 70 non-varisiyel ÜGİS odağı, 36 AGİS kanama odağı saptanan hasta, 30 sağlıklı topkam 136 gönüllü alındı. Hastaların verileri, kendileri ve yakınlarından, elektronik ve basılı dosyalarından alındı. Hastaların başvuru anındaki ve sağlıklı gönüllülerin kontrol kanlarından, serum TFF- 2 düzeyi ölçüldü. ÜGİS, AGİS kanama grupları arasında ve sağlıklı gönüllülerde TFF- 2 düzeyi karşılaştırıldı. TFF-2 düzeyi hastaların demografik özellikleri, özgeçmişleri, vital bulguları, kanama odakları(alt/üst), laboratuvar tetkikleri, yoğun bakım ihtiyaçları, kan ürünü replasman ihtiyaçları, skorlama sistemleri (AIMS65, Glasgow- Blatchford, Rockall, Forrest, Oakland), hastanede yatış süreleri, mortaliteleri, taburculuk sonrası 3 ay rekanama durumları ile karşılaştırıldı. SPSS 24.0 kullanılarak analizler yapıldı, p<0.05 istatistiksel anlamlı kabul edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 66,08 ± 14,05, kontrol grubunun yaş ortalaması 61'di. Hastalarda erkek oranı daha yüksekti (%64,2). Hastalar en sık melena (%50) ile başvurmuştu. Hastalardaki komorbidite %78,3 ve en sık hipertansiyondu (%52,8). Hastaların %66'ı ÜGİS kanaması, %34'ü ÜGİS kanamasıydı. ÜGİS kanamada en sık tanı peptik ülserdi(%78,1). TFF-2 düzeyi, ÜGİS ve AGİS kanamaların ayrımını yapmada istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur ve ÜGİS kanamasında daha yüksektir (p=0.03). TFF-2 düzeyi ÜGİS kanamalarda, ilk 24 saat ES replasmanı ihtiyacında (p=0.001), mental durum değişikliğinde (p=0.02) ve mortalitede (p=0.001) daha yüksekti. TFF-2 düzeyleri, tüm hasta grubunda; ilk 24 saat replase edilen ES miktarının yüksekliğiyle (p=0.004), hemoglobin ve hematokrit değerlerinin düşüklüğüyle (p=0.005, p=0.02) ilişkili bulunmuştur. ÜGİS kanamalarda; TFF-2 düzeyi, AIMS65 (p=0.007), Pre-Rockall (p=0.048), Tam-Rockall(p=0.04) skorlarındaki yükseklikle ilişkili saptandı. ÜGİS kanama ile kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyetten bağımsız ilişkisi incelendiğinde TFF-2'nin ÜGİS kanamada anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görüldü (OR: 1.003, %95 GA 1.001-1.005, p=0.001). GİS kanamalarında, kanama bölgesini (alt/üst) öngörebilecek TFF-2 düzeyi ROC analizi sonucunda 2471.0 pg/mL (%95 GA 0.519-0.735,(p=0.02)), ÜGİS kanamayı, kontrol(sağlıklı) grubundan ayırabilecek TFF-2 düzeyi 2018.0 pg/mL (%95 GA 0.665- 0.850, (p<0.001)) olarak saptandı. Sonuçlar: Bu çalışmamızla TFF-2 düzeyinin, GİS kanamaların ayrımında (AGİS/ÜGİS) kullanılabileceğini, özellikle ÜGİS kanamalı hastaların prognozunu, replasman gereksinimlerini, klinik progresyonlarını ve sonlanım noktalarını belirleyebileceğini göstermiş olduk, TFF-2'nin biyobelirteç olarak kullanımının, sağlık sistemindeki maliyetlerin azaltılmasına katkı sağlayacağını, hekimlere yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.