Hemodiyaliz hastalarında malnutrisyon enflamasyon skoru ile el kavrama kuvveti arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HELİN TANTEKİN
Danışman: Beyza MACUNLUOĞLU ATAKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Malnütrisyon ve inflamasyon, hemodiyaliz (HD) hastalarında sık görülen komplikasyonlar olup morbidite, mortalite ve yaşam kalitesi üzerinde önemli etkiler göstermektedir. El kavrama kuvveti (KG), biyokimyasal parametreler ve Malnütrisyon-Enflamasyon Skoru (MİS) gibi ölçümler, bu hastalarda nütrisyonel ve fonksiyonel durumun değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Amaç: Bu çalışmada, HD hastalarında el kavrama kuvveti ile biyokimyasal, klinik ve nütrisyonel parametreler arasındaki ilişki; cinsiyet, HD süresi ve kronik böbrek yetmezliği (KBY) etiyolojisi dikkate alınarak incelenmiştir. Yöntem: Çalışmaya 170 HD hastası (107 erkek [%62,9], 63 kadın [%37,1]) dahil edilmiştir. Klinik, biyokimyasal ve nütrisyonel parametreler değerlendirilmiş; gruplar Kruskal–Wallis ve Mann–Whitney U testleri ile karşılaştırılmıştır (p 60 ay), MİS (p=0,010), ferritin (p<0,001) ve FAR (ferritin albümin oranı) (p=0,001) artışı ile ilişkili iken trombosit sayısı düşük bulunmuştur (p=0,008). Cinsiyet bazlı analizlerde erkeklerde daha fazla parametrede yaş, albümin, CRP, CAR) anlamlı farklılık saptanırken; kadınlarda bu farklılıklar daha sınırlı olup yaş, trombosit, albümin ile ilişkili bulunmuştur. Malnütrisyon semptomları olan hastalarda MİS, albümin, CRP ve CAR (c-reaktif protein albümin oranı) anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Gastrointestinal semptom varlığı MİS, CRP ve CAR ile; fonksiyonel kapasite bozukluğu ise yaş, MİS, albümin ve CAR ile ilişkili bulunmuştur. VKİ gruplarında yaş, HD süresi, kuru ağırlık, MİS ve TDBC (total demir bağlama kapasitesi) açısından anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Çalışmamız, HD hastalarında malnütrisyon ve inflamasyon belirteçleri olan MİS, albümin, ferritin, FAR ve CAR'ın klinik bozulmanın duyarlı göstergeleri olduğunu ortaya koymuştur. Bu parametrelerin düzenli takibi, HD hastalarında risk sınıflandırmasının iyileştirilmesine ve erken müdahale stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: El Kavrama kuvveti, Hemodiyaliz, İnflamasyon, Malnütrisyon