Bronkopulmoner displazi profilaksisinde deksametazon ve hidrokortizon tedavilerinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, DİYARBAKIR GAZİ YAŞARGİL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET MEKİN ÇAPRAS
Danışman: Nilüfer MATUR OKUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bronkopulmoner displazi (BPD) prematüre yenidoğanlarda görülen kronik bir akciğer hastalığıdır. Akciğerin dokusunda meydana gelen inflamasyon, gelişim bozukluğu, fibrozis ve gelişim duraklaması sonucunda ortaya çıkmaktadır. En bilinen risk faktörlerini; solunum yetmezliği, prematüre doğum, mekanik solunum desteği ve oksijen tedavisi oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, BPD profilaksisinde kullanılan ilaçlardan, deksametazon ve hidrokortizonun solunum desteği üzerindeki etkinliklerini karşılaştırmak, prematüre bebeklerde kısa ve orta dönem morbiditeler üzerindeki etkinliklerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif olarak yapıldı; 01.09.2019 ile 30.09.2022 tarihleri arasında, üçüncü düzey Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenen, gestasyon yaşı 32. haftanın altında olan prematüre bebekler dahil edildi. BPD gelişmesi açısından riskli kabul edilerek klinisyenin tercihine göre deksametazon veya hidrokortizon tedavileri verilen hastalar iki gruba ayrıldı. Deksametazon ve hidrokortizon tedavisi alan hastalar, aldıkları tedaviye göre gruplandırılarak, postmenstrüel (PMA) 36. haftada orta ağır BPD/ölüm ve prematüre morbiditeleri açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Bu çalışmamızda toplam 129 prematüre bebeğin verileri analiz edildi. Bu bebeklerde BPD veya BPD'ye olma ihtimalinin yüksek olması nedeniyle deksametazon (N=78, %60.5) veya hidrokortizon (N=51, %39.5) tedavilerinden biri uygulanmıştı. Deksametazon alan gruptaki hastaların doğum ağırlığı 974±234 gram ve gestasyon yaşı 27±2.4 haftayken (ortalama±SD), hidrokortizon grubunda ise; 1084±297 gram ve 27.5±1.9 haftaydı, istatistiksel olarak benzerdi. Deksametazon grubunda medyan tedaviye başlama zamanı 20.gün, hidrokortizon grubunda ise 18. gündü. Orta ve ağır BPD oranı ise deksametazon grubunda %58.9 ve hidrokortizon grubunda ise %35'ti (p=0.026). Deksametazon grubunda invaziv ve noninvaziv mekanik ventilasyon süresi ve hastanede yatış süresi daha uzundu. Deksametazon grubunda gastrointestinal kanama ve taburculukta vücut ağırlığı persentilinin düşük olması oranı da daha yüksekti. Sonuç: Prematüre bebeklerde BPD profilaksisi veya tedavisinde, postnatal orta dönemde başlanan, toplam 72.5 mg/kg hidrokortizon tedavisinin erken dönemde yan v etkileri arttırmaksızın, etkili olarak kullanılabileceği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Bronkopulmoner Displazi, Deksametazon, Hidrokortizon, Kronik akciğer hastalığı, Prematürite