İnsülin kullanan diyabet hastası bireylerde insülin uygulama bilgi, becerilerinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERHAT ARDIL GÜRARSLAN
Danışman: Can ÖNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diyabetes Mellitus (DM), kişinin ve yakın çevresindeki insanların yaşamlarının tüm yönlerini etkileyen, hayat kalitesini düşüren ve ömür boyu süren bir hastalıktır. Tip 1 DM (T1DM)'de hastalığın tanısıyla birlikte çoklu insülin tedavisi başlanırken, Tip 2 DM (T2DM)'de ise hastanın glisemik durumuna göre oral antidiyabetik ilaçlar (OAD) ve insülin tedavileri birlikte başlanmaktadır. Bu çalışmada Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi'ne bağlı Pendik Kaynarca Diyabet Merkezine başvuran, diyabet hastası olup insülin kullanan 18 yaş üstü bireylerin insülin uygulama bilgi, becerileri ve ilişkili faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikte yapılan bu çalışmada Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Pendik Kaynarca Diyabet Merkezi'ne herhangi bir şikayetle başvuran, 18 yaşının üstünde, insülin kullanan diyabet hastalarına Diyabet Hasta Bilgi Formu ve İnsülin Öz Yönetim Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 310 kişiden %49.4'ü kadın, %50.6'sı erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 48.7 ± 12.0 yıldır. Katılımcıların %52.9'u ilköğretim mezunu, %37.1'i lise ve üstü eğitime sahip, %10'u ise sadece okuryazar idi. Katılımcıların %73.2'si evde kendi kendine kan şekeri takibini yapmaktaydı. Eğitim düzeyi ile kendi kendine kan şekeri takibi yapma arasındaki ilişki incelendiğinde kan şekeri takibi yapma oranlarının eğitim düzeyi arttıkça anlamlı olarak yükseldiği görülmektedir. Katılımcıların %90.0'ı (n=279) insülin yaparken zorluk yaşadığı belirlenmiştir. "İnsülini uygulamayı bilerek yapmadığınız oluyor mu" sorusuna %70.6'sı hayır cevabını vermiştir. "İnsülin kaleminizi nasıl saklarsınız" sorusu yöneltildiğinde katılımcıların %66.5'i buzdolabında sakladığını belirtmiştir. İnsülin eğitimi alan bireylerde almayanlara göre insülin yapmayı unutma, dozu bilerek atlama davranışlarının daha az, insülini buzdolabında saklama oranının daha fazla olduğu görülmüştür (p=0.000). Sonuç: İnsülin kullanan diyabet hastalarında glisemik kontrolün düzenlenmesi ve metabolik parametrelerin dengede tutulması için hastaların tedavi sürecine dahil edilip öz yönetimlerinin arttırılması hayati önem taşımaktadır. Bu da ancak verilen eğitimlerin arttırılması ve yaygınlaştırılması ile mümkün olacaktır. Anahtar Kelimeler: Diyabet, eğitim düzeyi, insülin eğitimi, insülin öz yönetim,