Psikiyatri rotasyonu alan ve almayan tam zamanlı ve sözleşmeli aile hekimliği asistan hekimlerinde psikiyatrik hastaya yerleşimde öz yeterliliğin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKNUR ERTÜRK
Danışman: Mustafa Reşat DABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: DSÖ sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini '' içinde yaşadıkları kültür ve değerler sistemi bağlamında, amaçları, beklentileri, standartları ve kaygıları açısından bireylerin yaşamdaki pozisyonlarının farkına varması'' olarak ifade etmektedir. Aile hekimi esas olarak yaş, cinsiyet ve rahatsızlık ayrımı yapmaksızın tıbbi bakım arayan her bireye kapsamlı ve sürekli bakım sağlamaktan sorumlu; bireylere kendi aile, toplum ve kültürleri bağlamında hizmet sunan, bunu yaparken de her zaman hastalarının bağımsız kişiliklerine saygı duyan, aile hekimliği disiplinleri çerçevesinde eğitilmiş uzman hekimlerdir. Aile hekimliği kendine özgü eğitim içeriği 2001 yılında Avrupa Konseyi'nde alınan kararla 3 yıl olarak belirlendi. Bu 3 yıllık eğitimin 18 ayı rotasyonlarda geçmekte olup rotasyonlar Aile Hekimliği'nde üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde sahada karşılaşılan vakalar açısından hastayı tanıma, hastaya doğru teşhis koyma ve tedavi uygulamada önemli yer edinmektedir. Bu çalışmanın amacı, İstanbul iline bağlı eğitim araştırma hastanelerinde uzmanlık eğitimi sırasında alınan 2 aylık psikiyatri rotasyonu alan ve almayan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinde öz yeterliliğin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversiteleri' ne bağlı eğitim araştırma hastanelerinde uzmanlık eğitimi gören tüm aile hekimliği uzmanlık öğrencileri için hazırlanmış olan anket soruları yöneltilmiştir. Anket sonucu elde edilen veriler istatistiksel olarak paylaşılmıştır. Bu çalışmada evren İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne bağlı eğitim araştırma hastanelerinde görev alan 1648 aile hekimliği uzmanlık öğrencisidir. Çalışmanın örneklemini ise 312 aile hekimi uzmanlık öğrencisi oluşturmaktadır. Normal dağılım Kolmogonov Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza 312 aile hekimi asistanı katılmıştır. Çalışmaya katılan asistan hekimlerin %61,54'ü kadın, %75,81'i AHU idi.%43,41'i AHU olanlar için son yıl, SAHU için son iki yıl içerisindedir. Katılımcıların yaş ortalaması 30,13±4,52 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların yarıdan fazlası Psikiyatri rotasyonunu hem eğitim yönünden hem de eğitim süresi açısından yeterli bulmaktadır. Çalışmaya katılan asistan hekimlere göre olması gereken Psikiyatri rotasyon süresi ortalama 3,39±1,08 ay olarak saptanmıştır. Katılımcıların Aile hekimliği çekirdek eğitim müfredatı Psikiyatri rotasyonunda edinilmesi hedeflenen klinik temel yetkinlikler ile ilgili maddelerden aldıkları öz yeterlilik puan ortalamalarının değerlendirilmesi sonucunda en yüksek puan ortalamaları sırasıyla "Anksiyete bozukluğu olan hastayı tanıyabilirim.", "Depresyonu olan hastaya doğru tanı koyabilirim." ve "Anksiyete bozukluğu olan hastayı gerektiğinde sevk edebilirim." maddelerinden alındı. Katılımcıların Aile hekimliği çekirdek eğitim müfredatı Psikiyatri rotasyonunda edinilmesi hedeflenen klinik temel yetkinlikler puan ortalaması 3,48±0,80 olarak hesaplanmıştır. Çalışmaya dahil edilen asistan hekimlerin cinsiyet, uzmanlık öğrenci türü ve asistanlık süreleri ile Psikiyatri rotasyonunda hedeflenen klinik temel yetkinlik puanları değerlendirilmiştir. Uzmanlık türü SAHU olanların puanı istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,05). Asistanlık süreleri değerlendirildiğinde tüm gruplar arasında anlamlı fark saptanırken süre arttıkça puan ortalamaları artmaktadır (p<0,01). Asistan hekimlerden Psikiyatri rotasyonunu tamamlayanların, eğitim ve eğitim süresini yeterli bulanların klinik temel yetkinlikler puanı istatistiksel anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Asistan hekimlerden SAHU olanlar, AHU olanlara kıyasla daha yüksek oranda Psikiyatri rotasyonunu eğitim olarak yeterli bulmuştur (p<0,01). Sonuç: Çalışmaya katılan aile hekimi asistan hekimlerimizin yarısından fazlası Psikiyatri rotasyonunu eğitim ve süre açısından yeterli görmektedirler. Toplumda depresyon, anksiyete bozukluğu gibi sık görülen, hem kişinin hem toplumun yaşamını etkileyen bu bozuklukların tedavisinin doğru şekilde yapılması önemlidir. TUKMOS' un Psikiyatri rotasyonu için belirledikleri çekirdek müfredat yeterli olup, eğitim kalitesinin daha da iyileştirilmesi açısından önerilere dikkat edilmesi gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Aile hekimliği, Psikiyatri rotasyonu, Öz yeterlilik, AHU, SAHU