Alopesi areata hastalarının kan gruplarına göre fenotipizasyonu ve kan gruplarındaki farklılığın hastalık prognozu ve tedaviye etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERMATOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FULYA GÜRÇİMEN
Danışman: Atıl AVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Alopesi areata (AA), saçlı deri dahil vücudun herhangi bir noktasında ani ortaya çıkabilen, deride gözlemlenen belirgin bir inflamasyon olmadan oluşan, belirgin sınırlı, oval yada yamasal olarak görülen, skar (yara izi) oluşturmayan kıl dökülmesi ile tanımlanan bir hastalıktır. Hastalığa neden olan patogenezdeki mekanizmalar halen tam olarak aydınlatılamamıştır. Hastaya göre tercih edilebilin topikal ve sistemik tedavi şeçenekleri bulunmaktadır. Standart tedavilere direnç gösteren hastalar mevcuttur. Tedavisi zorlu hastaların yönetiminde, hastalığın kökeninde henüz anlaşılamayan adımlar önemli hale gelmektedir. Alopesi areata hastalığında, bağışıklık sistemi yolaklarında ABO gen polimorfizminin pro-enflamatuar kaskadı etkileyerek rol oynayabileceği düşünülmektedir.Çalışmamızdaki asıl amaç, bir otoimmun hastalık olan AA'da ABO ve Rh kan gruplarında arasında daha önceki yapılan çalışmalarda bulunan bağlantıyı incelemek ve bu konu hakkında daha geniş kapsamlı bir araştırma yapmaktır. Ek olarak kan grupları ile tedaviye yanıt arasında nasıl bir korelasyon olduğunu araştırıp, tedaviye etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya ocak 2021'den,ocak 2024'ye kadar olan zaman aralığında başvurmuş alopesi areata nedeniyle takip edilen 130 hasta dahil edilmiştir. Retrospektif dosya taraması ile hastaların demografik bilgileri, kan grupları, alopesi areata tipi,medikal geçmişi ve aldığı tedavilerin kayıtları değerlendirilmiştir. Bulgular: 88 hasta verilerinin eksik olması nedeniyle, 23 hasta ise takiplerine düzenli gelmemesi sebebiyle çalışmaya dahil edilmedi. 49 kadın (%37.7), 81 erkek (%62.3) hasta olmak üzere toplam 130 hastanın verileri incelendi. Hasta populasyonunun büyük çoğunluğu 20-59 yaş aralığındadır (%77.7). 130 hastanın, 101 ( %77.7) kişisi topikal tedavi, 26 kişisi (%20) sistemik tedavi almaktadır. Topikal tedaviler içerisinde en sık kullanılan tedavi 86 (%86.9) kişinin aldığı instalezyonel steroidtir. Sistemik tedavi alan hastalar içinde 19 (76.0%) kişi sistemik steroid kullanmaktadır. Alopesi areata hastalarında ABO kan grubu fenotipizasyonunda, A kan grubu 63 kişi (48.5%), B kan grubu 26 kişi (20.0%), AB kan grubu 17 kişi (13.1%) ve O kan grubu 24 kişi (18.5%) olarak bulunmuştur. Rh antijeni dağılımında Rh pozitif 108 kişi (83.1%), Rh negatif 22 kişi (16.9%) saptanmıştır. AAlı hastalarda ABO kan grupları ve kontrol grubu karşılaştırılması yapıldığında, O kan grubu oranı, kontrol grubuna göre hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde az bulunmuştur. Sonuç: AAlı hastalarda ABO kan grupları ve kontrol grubu karşılaştırılması yapıldığında, hasta grubunun kan grubu fenotipizasyonu sıklık sıralamasında en çok ve en az görülen kan grupları kontrol grubu ile benzerlik göstermekte olup, çoktantan aza göre A, B, O, AB olarak saptanmıştır fakat sıklık sıralaması istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, O kan grubu oranı kontrol grubuna göre hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde az bulunmuştur. Alopesi areata alt tipleri, tırnak tutulumu, özel bölgelerdeki kıl dökülmesi sıklığı, SALT skoru, D vitamini düzeyi, psikiyatrik hastalık varlığı ile kan grupları arasındaki dağılıma bakıldığında istatistiksel anlamlı sonuçlara varılmamıştır. Alopesi areata ve aile öyküsü olan hastalardaki kan grubu dağılımına bakıldığında, AB kan grubunda aile öyküsünün fazla olduğu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur ( p: 0.027). ABO ve Rh kan grupları ile 3 aylık tedavi sonrasındaki, yanıtı gösteren SALT skoru arasında herhangi istatistiksel anlamlı bağlantı saptanmamıştır (p değeri>0,050) Anahtar kelimeler: Alopesi areata, ABO, Rh, Kan grubu, Otoimmun hastalık