2010-2019 yılları arasında doğan çocuklarda D vitamini eksikliği sıklığının belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE BÜŞRA YAKARIŞ
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: D vitamini, kalsiyum (Ca) ve fosfor (P) metabolizmasını düzenleyen steroid yapıda bir hormondur. D vitamini eksikliği çocukluk çağında raşitizme yol açabilmektedir. Güncel çalışmalar, D vitamini eksikliğinin otoimmün hastalıklar, maliniteler, kardiyovasküler hastalıklar vb. birçok durumla da ilişkili olduğunu bildirmektedir. Bu çalışmada amaç İstanbul' da aile hekimliği uygulamasına başlanan 2010 yılından itibaren doğan çocuklarda yıllara göre D vitamini eksikliği ve yetersizliğininprevalansının belirlenmesi, 0-1 yaş arası çocuklara ücretsiz olarak sağlanan D vitamini desteğinin etkisinin değerlendirilmesi ve D vitamini eksikliği ile ilişkili olabilecek faktörlerin saptanmasıdır Gereç ve Yöntem:Retrospektif olarak planlanan araştırmamıza 2010-2019 yılları arasında çocuk hastalıkları polikliniklerine başvuran ve D vitamini ölçümü yapılan 1909 katılımcı dahil edilmiştir.D vitamini düzeyleri ile hastaların yaşları, cinsiyetleri, hangi mevsimde hastaneye başvurdukları ve tanıları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Ayrıca alkalenfosfataz (ALP), paratiroid hormon (PTH), kalsiyum (Ca) ve fosfor (P) düzeyleri bakılanların bu laboratuvar parametreleri de çalışmaya dahil edilmiştir.İstatistiksel analiz için SPSS 21 bilgisayar programı kullanılmıştır. P<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcılarda D vitamini eksikliği %9.0, D vitamini yetersizliği %22.9 oranında saptanmıştır. Yıllara göre D vitamini eksikliği ve yetersizliği prevalansının 2018 yılı hariç sürekli bir artış eğiliminde olduğu görülmektedir. Kış ve ilkbahar mevsimlerinde yaz ve sonbahara göre, Kız çocuklarda erkeklere göre ve 2-12 yaş grubunda 0-2 yaş grubuna göre D vitamini eksiklik ve yetersizliği istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p=0,000,p=0,000,p=0,000). Tanı kodlarına göre bakıldığında D vitamini eksikliği en sık enfeksiyon hastalıkları, D vitamini yetersizliği ise farklı farklı tanılar için araştırılırken saptanmıştır. Laboratuvar parametreleri arasında PTH veCa ile D vitamini eksikliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmüştür(p=0,000, p=0,001). Vitamin D eksikliği olanlarda hiperparatiroidi daha sık görülmüştür. Sonuç:Yıllara göre ve yaş arttıkça çocuklarda D vitamini eksikliğiprevalansının arttığı görülmüştür. Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz 0-1 yaş grubuna uygulanan D vitamini proflaksisiprogramının daha geniş kitlelere uygulanması ve D vitamini eksikliğinden koruyucu yaşam tarzının benimsenmesi uzun dönemde çıkabilecek komplikasyonları önleme açısından önem arz etmektedir.