18-65 yaş arası bireylerde akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi düzeyleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT ARAS
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 18-65 yaş bireylerin akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi maksadıyla kesitsel nitelikte, tek merkezli yaptığımız bir anket çalışmasıdır. Gereç ve Yöntem: İki ay içinde aile hekimliği polikliniğinimize başvuran 600 kişiden araştırma evreni oluşmakta olup, örneklem büyüklüğünü basit örneklem hesaplaması ile 235 kişi olarak hesaplandı ve bu çalışma 241 katılımcı ile sonuçlandı. Ankete katılmayı kabul edenlere, sosyo-demografik bilgileri içeren form ile Akılcı Antibiyotik Kullanımı Bilgi-Tutum Ölçeği uygulandı. Verilerin analizi SPSS versiyon 25.0 programı ile gerçekleştirildi. Tablolarda sürekli değişkenler Ort±SS ve M(IQR) olarak, kategorik değişkenler ise sayı (n) ve yüzde (%) şeklinde sunulmuştur. Çalışmanın, Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum puanları normallik varsayımları açısından incelendiğinde, Skewness ve Kurtosis değerlerinin standart hatalarına bölümlerinden elde edilen değerlerin ± 3,29 eşik değer aralığında olmasından ve Kolmogorov-Smirnov değerlerinin p 0,05). Tutum Düzeyi: Tutum puan ortalaması 60,63±9,98 olarak tespit edilmiştir. Evli bireylerin tutum puanları (61,41±9,92), bekâr bireylerden anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p=0,046). Yaş gruplarına göre tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Antibiyotik Kullanım Alışkanlıkları: Katılımcıların %25,3'ü antibiyotiklerin virüs kaynaklı enfeksiyonlarda etkili olduğuna inanırken, %35,7'si semptomların geçmesiyle antibiyotik kullanımını bırakabileceğini düşünmektedir. Bu bulgular, akılcı antibiyotik kullanımı konusunda bireylerin bilgi düzeylerinin iyileştirilmesi ve yanlış inançların giderilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma sonucunda, bazı katılımcıların antibiyotiklerin bilinçli kullanımı konusunda yeterli farkındalığa sahip olmadığı belirlenmiştir. Antibiyotik kullanımına ilişkin stratejilerin yalnızca sağlık profesyonellerini değil, genel toplumu da kapsayacak şekilde geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu doğrultuda hazırlanacak eğitim programlarının, bilinçli antibiyotik kullanımı üzerinde olumlu etkiler yaratacağı öngörülmektedir. Ayrıca, hekimlerin hasta görüşmeleri sırasında bilgilendirme fırsatlarını etkin şekilde değerlendirmeleri ve toplumsal farkındalığı artırmaya yönelik uygulamaların hayata geçirilmesi önerilmektedir.