Acil serviste uygulanan üriner kateterlerin, sağlık hizmeti ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarından kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu gelişimindeki rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE KORKU
Danışman: Cumhur ARTUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Acil servislerde uygulanan üriner kateterlerin, sağlık hizmeti ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarından kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu gelişimindeki rolünü araştırmaktır. Araştırma tek merkezli ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma örneklemini 01.10.2022-15.12.2022 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisi'ne başvuran ve üriner kateter takılan 275 hasta oluşturmuştur. Gereç-Yöntem: Çalışmamızın ilk bölümünde acil serviste üriner kateter uygulayan doktor, hemşire ve intern doktorlara Kateter İlişkili Üriner Sistem Enfeksiyonları Kontrol Önlemleri Ölçeği uygulanarak bilgi düzeyleri belirlenmiştir. İkinci bölümünde çalışmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan hastalara üriner kateter takılırken uygulayıcılar Sağlık Bakanlığı üriner kateter önleme paketi dâhilinde gözlenmiştir ve üriner kateter takılan hastaların verileri hasta izlem formuna kaydedilmiştir. Çalışmamızın üçüncü bölümünde üriner kateter takılan hastaların vital bulguları ve laboratuvar bulguları, hastalar acil serviste yattığı ve başka serviste yattığı süreyi ya da üriner kateter çıkarıldıktan 2 gün sonrasını da kapsayacak şekilde kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu açısından takip edilmiştir. Bulgular: Kateter İlişkili Üriner Sistem Enfeksiyonları Kontrol Önlemleri Ölçeği incelendiğinde çalışma süresi, yaş ve eğitim seviyesi arttıkça bilgi düzeyinin azaldığı gözlenmiştir. Asistan doktorların hemşire ve intörn doktorlara göre daha düşük puan aldığı belirlenmiştir. Üriner kateter takılan hasta veri istatistikleri incelendiğinde idrar kültüründe üreme olan katılımcıların oranı %12,1 ve idrar kültüründe üreme olmayan katılımcıların oranı %55,3 ve idrar kültürü alınmayan katılımcıların oranı %32,6 olarak tespit edilmiştir. Özgeçmişinde üriner sistem enfeksiyonu hikâyesi olan hastaların %25,5'inin (p=0,004), üriner kateter takılmadan iki hafta önce antibiyotik kullanım öyküsü olan hastaların %21,8'inin (p=0,044), üriner kateter takıldığında antibiyotik başlanan hastaların %14,1'inin (p=0,049) idrar kültüründe üreme olması dikkat çekicidir. Sonuç: Kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonları %17,8 ile ikinci sıklıkta saptanan invaziv araç ilişkili enfeksiyon olması ve kanıta dayalı uygulamalarla %17-69 oranında önlenebilir olması sebebi ile sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar arasında büyük öneme sahiptir. Üretral kateter kullanımı, kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarının en büyük nedenidir. Acil servislerde gereksiz üriner kateter kullanımının azaltılması, sağlık personeline periyodik eğitim vererek yerleştirme ve bakımın iyileştirilmesi, üriner kateterlerin daha erken çıkarılması, kılavuzlar oluşturulması, acil servislerde takılan kateterlerin sürveyansının yapılması ve çalışanlara geri bildirim verilmesi sayesinde acil serviste uygunsuz üriner kateter kullanım oranının ve kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarının azalacağı kanaatindeyiz.