Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran ve analjezik olarak oral non-steroid antiinflamatuvar ilaç kullanan hastaların bilinçli ilaç kullanım düzeyinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İPEK COŞKUNER
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Ağrı tedavisinde en sık kullanılan ilaç grubu olan non-steroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ'ler) dünyada ve ülkemizde en sık reçete edilen ilaç gruplarındandır. Ciddi bir yan etki profili olan bu ilaçların bilinçsiz kullanımı mortaliteye kadar varabilen sonuçlara yol açmaktadır. Bu çalışmada aile hekimliği polikliniğimize başvuran ve analjezik olarak oral NSAİİ kullanan hastaların ilaç kullanımına yönelik bilinç düzeyinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini 01/11/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine herhangi bir nedenle başvuran ve analjezik olarak en az bir çeşit oral NSAİİ kullanan, 18 yaş ve üzeri hastalar oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcılara araştırmacılar tarafından yapılandırılan anket formu uygulanmıştır. Bilinç düzeyini ölçmeye yönelik, anket formunda yer alan bilgi ve yaklaşım soruları puanlanarak bilgi puanı ve yaklaşım puanı oluşturulmuştur. Veriler IBM SPSS Statistics 18 © Copyright SPSS Inc. 1989, 2010 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada anlamlılık p < 0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 210 kişi katıldı. En çok kullanılan NSAİİ diklofenaktı. Ağrı kesici kullanımının en sık nedenleri baş ağrısı ve kas-iskelet sistemi ağrılarıydı. NSAİİ'lerin risk artışı yaptığı hastalıkların bilinme oranı düşüktü, en iyi bilinen hastalıklar mide ülseri/kanaması ve böbrek yetmezliğiydi. Katılımcıların bilgi puanı ortalaması düşük, yaklaşım puanı ortalamaları ise görece daha yüksekti. Kadınların bilgi puanı erkeklere göre anlamlı yüksek bulundu. Eğitim ve gelir seviyesi yüksek olanların bilgi ve yaklaşım puanları diğer gelir gruplarına göre anlamlı yüksek bulundu. Sağlık görevlilerinin bilgi puanı, memurların ise yaklaşım puanları diğer mesleklere göre anlamlı yüksekti. Korelasyon analizleri sonucunda; katılımcıların yaşı arttıkça kullanılan ağrı kesici miktarının da arttığı belirlendi. Kullanılan ağrı kesici miktarı arttıkça yaklaşım puanının düştüğü görüldü. Kronik hastalığı olmayan bireylerin yaklaşım puanı kronik hastalığı olanlara göre anlamlı yüksek bulundu. Bilgi puanı yüksek olan katılımcıların yaklaşım puanları daha yüksekti. Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgulara göre, toplumda NSAİİ'lerle ilgili bilinç düzeyi düşük olup ciddi bir bilgi eksikliği mevcuttur. NSAİİ'lerden maksimum verimi alabilmek ve olumsuz etkilerini minimuma indirebilmek için, aile hekimleri NSAİİ tedavisi verirken hastaları bilgilendirmelidir. Aile sağlığı merkezlerinde ve diğer sağlık kurumlarında bu konuya yönelik broşürler ve eğitim videoları sunulmalıdır.