Polikistik over sendromu olan hastalarda karaciğer ve overin ultrasonografik olarak değerlendirilmesi ve doku elastikiyetininhastalığın şiddetiyle korelasyonun araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİKMET ALTUN
Danışman: Gültekin ADANAŞ AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluklardan biri olup hormonal, metabolik ve morfolojik değişikliklerle karakterizedir. Bu çalışmada PKOS'lu kadınlarda over ve karaciğer doku sertliğinin shear wave elastografi yöntemi ile değerlendirilmesi ve elastografik bulguların klinik, hormonal ve metabolik parametrelerle ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif vaka-kontrol çalışmasına Bursa Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde takip edilen Rotterdam kriterlerine göre tanı almış 41 PKOS hastası ile 46 sağlıklı kontrol bireyi dahil edildi. Tüm katılımcıların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, hormonal ve biyokimyasal parametreleri kaydedildi. Sağ ve sol over hacimleri ile karaciğer boyutları ultrasonografi ile değerlendirildi. Over ve karaciğer doku sertliği shear wave elastografi yöntemi kullanılarak kilopaskal (kPa) cinsinden ölçüldü. Elastografik bulguların klinik, hormonal ve metabolik parametrelerle ilişkisi korelasyon ve çok değişkenli regresyon analizleri ile incelendi. Bulgular: PKOS grubunda vücut kitle indeksi, adet siklus süresi, LH, LH/FSH oranı, total testosteron, AMH, total kolesterol ve LDL kolesterol düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). Ultrasonografik değerlendirmede sağ ve sol over hacimleri PKOS grubunda anlamlı olarak artmıştı (p<0,001). Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu hem sağ hem de sol over elastisite değerlerinin PKOS grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmasıydı (p<0,05). Korelasyon analizlerinde sağ over elastisite değeri ile total kolesterol arasında pozitif, estradiol düzeyi arasında negatif; sol over elastisite değeri ile serbest testosteron arasında negatif korelasyon saptandı (p<0,05). Karaciğer elastisite değeri ile DHEAS arasında pozitif, adet siklus süresi arasında ise negatif 10 korelasyon bulundu (p<0,05). Çok değişkenli regresyon analizinde total kolesterol düzeyinin sağ over elastisite değerinin bağımsız belirleyicisi olduğu gösterildi. Hiperandrojenizmi olan ve olmayan PKOS hastaları arasında over hacimleri, over elastisite değerleri ve karaciğer elastisite ölçümleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: PKOS'lu kadınlarda over elastisite değerlerinin ve over hacimlerinin artmış olması, hastalığın over dokusunda belirgin yapısal değişikliklere yol açtığını göstermektedir. Over elastisite değerlerinin metabolik parametrelerle ilişkili bulunması, PKOS'un reprodüktif ve metabolik bileşenleri arasındaki yakın etkileşimi desteklemektedir. Çalışmamızın bulguları, shear wave elastografinin PKOS'ta gelişen stromal remodeling süreçlerini değerlendirmede yararlı ve non-invaziv bir yöntem olabileceğini düşündürmektedir. Artmış over elastisite değerlerinin, klasik ultrasonografik değerlendirmelerin ötesinde, PKOS'ta stromal yeniden yapılanmanın objektif bir göstergesi olabileceği düşünülmektedir. Daha geniş örneklemli, çok merkezli ve prospektif çalışmalar ile elastografinin PKOS tanı ve takibindeki yerinin daha net ortaya konulması gerekmektedir.