İstanbul ili Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan hekimlerin kontraseptif yöntemlerden rahim içi araç uygulaması hakkında bilgi düzeyi ve tutumlarının ölçülmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP NURAY BİNİCİ

Danışman: Hilal ÖZKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Günümüzde koruyucu sağlık hizmetlerinin önemi artmıştır. Aile hekimlerinin, özellikle kadın sağlığı ve doğum kontrol yöntemleri hakkında danışmanlık uygulamalarının niteliği, toplumun sağlığının korunmasında çok önemlidir. Bu çalışmada İstanbul ilinin farklı bölgelerinde aile sağlığı merkezlerinde (ASM) görev yapan hekimlerin kontraseptif yöntemlerden rahim içi araç uygulaması hakkında bilgi düzeylerinin ve tutumlarının ölçülmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel çalışma modelindedir. Çalışma grubu İstanbul'da Aile Sağlığı Merkezilerinde çalışan hekimlerdir (N=270). Kontraseptif yöntemlerden rahim içi araç (RİA) uygulaması hakkında düşünce ve tutumları ile bilgi düzeylerinin ölçülmesini hedefleyen 41 soruluk anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler frekans ve yüzdelik oranı halinde sunulmuş; normal dağılım göstermesine göre iki grup arasındaki anlamlı farklılıklar One-way ANOVA ve Kruskal Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışma grubuna dahil olan hekimlerin yaş ortalamaları 33±4,86'dır. Çalışmaya dahil olan hekimlerin çoğunun RİA uygulama deneyimi bulunmamaktadır. En sık önerdikleri kontraseptif yöntemler; prezervatif, oral kontraseptifler, RİA ve enjektabl kontraseptiflerdir. Çalışma grubundakilerin çoğu ASM ortamında RİA uygulanmasının uygun olmadığını belirtmişlerdir. Bunun nedenlerinin malpraktis endişesi, komplikasyon riski, ASM'nin iş yükünün fazla olup RİA uygulaması için yeterli zaman olmaması, bu uygulama için ek ödeme olmaması, RİA uygulama konusunda yeterli deneyimlerinin ve ekipmanın yokluğu olduğu saptanmıştır. Evli ve çocuğu bulunanların, meslekte 10 yıl ve daha fazla süre çalışanların, RİA uygulaması sertifikası bulunanların kontrasepsiyon ile ilişkili bilgi düzeyi yüksektir. Sonuç: Aile hekimlerinin RİA ve diğer kontraseptif yöntemlere ilişkin bilgilerinin olduğu ancak RİA uygulamalarının sınırlı düzeyde yapıldığı tespit edilmiştir. ASM'lerde yeterli ekipman bulunması, RİA için ek ödeme sağlanması ve personelin hizmet içi eğitimi konusunda sağlık politikalarının geliştirilmesi, aile planlaması uygulamalarının daha nitelikli yapılmasını sağlayabilir.