0-24 ay arası bebeklerde anne sütü ile beslenmeyi ve ek gıdaya geçiş sürelerini etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ AKPINAR
Danışman: Yusuf Adnan GÜÇLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 'nün ve diğer birçok bilim örgütlerinin önerisine göre bebekler ilk altı ay boyunca yalnızca anne sütü ile beslenmeli ve altı aydan sonra uygun ek gıdalarla iki yaşına dek anne sütü ile beslenmenin devamlılığı sağlanmalıdır.Bu çalışmada 0-24 ay bebeğe sahip annelerin bebeklerini anne sütüyle besleme durumlarını, sürelerini ve bunları etkileyen değişkenleri, ek gıda- ya geçiş sürelerini, bunları belirleyen değişkenleri, annelerin bilgi durumlarını ve tutumlarını,ek gıdaya başlamanın emzirme durumları üzerine etkisini saptamak amaçlanmıştır. Çalışma T.C Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mart 2018 – Haziran 2018 tarihleri arasında Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği' ne başvuran 0-24 ay arası bebeğe sahip anneler ile yapılmıştır. 190 annenin rıza onamı alınarak, yüz yüze görüşme tekniğiyle anket soruları uygulandı. Veriler SPSS 20 programı istatistik programına girilerek istatistiksel yöntemlerle değerlendirmeler yapıldı. Annelerin yaş ortalaması 27.23±5.25 idi. Bebeklerin yaş ortalaması 12,79±5,11 aydı. Katılımcıların %63.7'si bebeklerine ilk gıda olarak kolostrum vermişti. Gelir seviyesi yüksek olan annelerin ilk besin olarak anne sütü verme oranlarının daha yüksek olduğunu saptadık. Annelerin %37.9' u postpartum ilk bir saat içerisinde kolostrum vermişti. Bebeklerin %65.8'i emzik kullanmıştı. Annelerin %36.3'ü halen emziriyordu. Ortalama emzirme sürelerini 8,54±4,25 ay olarak saptamıştık. Annenin eğitim durumunun, ailenin gelirinin, annenin çalışma durumunun, bebeğin emzik kullanma durumunun toplam emzirme sürelerini etkilediğini bulduk. Geceyi bebekleriyle geçiren annelerin emzirme süreleri daha uzundu. Çalışmadaki bebeklerin %37.9' u altı ay süreyle tek başına anne sütü almıştı ve ortalama süreler 4,60±1,49 ay idi. Emzirme esnasında annelerin ençok karşılaştığı sorunlar; meme başında yara çatlak %41.1, meme başının içeri çökük düz olması %6.3, bebeğin küçük zayıf olması %5.3 şeklinde sıralanmıştı. Katılımcıların %63.7'si emzirmeyi kesmişti ve kesme nedenleri; memeyi almama %41.2, sütün yetersiz gelmesi %25.2, yetersiz kilo alma %11.8 olarak saptanmıştı. Annelerin %45.8'i erken ek gıdaya başlamıştı. İlk ek gıda olarak %33.2'si yoğurt tercih etmişti. %35.3 doktor önerisi, %33.7 ebe önerisi, %11.2'si anne sütü yetmediğini düşünerek, %11.2'si bebeği daha iyi beslemek amacıyla ek gıdaya geçtiğini belirtmişti. Erken ek gıdaya geçmede anne yaşının, çalışma durumunun ve emzik kullanma durumunun etkili olduğunu saptadık. Sonuç olarak araştırmada, ek gıdaya altı aydan önce başlama yüzdeleri, ülke yüzdelerinden daha yüksek bulunmuştur. Annelerin ve anne adaylarının gebelik öncesi ve sonrası dönemde eğitilmesi, verilen eğitimlerin tutum ve davranışa dönüşümünün takip edilmesi, emzirilme sürelerinin uzamasını ve ek gıdaya zamanında geçişi sağlayacaktır.