Aile hekimliğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ve etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL ŞİMŞEK TOPCU
Danışman: Özlem POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmada aile hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerinin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız kesitsel tipte olup, çalışmamızın evreni T.C Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 18-65 yaş arası bireylerden oluşmaktadır. Araştırmaya ait veriler Kasım- Aralık 2023 tarihleri arasında 351 katılımcı ile yapılmıştır. Anket formunda 22 soruluk sosyodemografik özellikleri ile 35 soruluk ruh sağlığı okuryazarlığı ölçeği (RSOÖ) veri toplama amacıyla uygulanmıştır. Veriler çevrimiçi anket ile toplanarak 351 kişilik katılımcı grubuna erişilmiştir. Ruh sağlığı okuryazarlığı ve buna ilişkin değişkenlerin incelenmesinde bağımsız gruplar için t testi, Mann-Whitney U, tek yönlü varyans analizi (one way-ANOVA), Kruskall- Wallis, Ki-Kare testleri ve Pearson korelasyon katsayısından yararlanılmıştır. Verilerin çok değişkenli analizinde lojistik regresyon kullanılmıştır. BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 33,7±11,4 olup yaş aralığı 18-65 arasında değişmektedir. Araştırmaya katılan 351 kişiden %64,4'ü (n:226) kadın, %35,86'ı (n:125) erkekti. Katılımcı eğitim durumu incelendiğinde %3,1'ü ilkokul mezunu ve altı (n=11) %3,4 ortaokul mezunu (n=12), %23,9'ü lise mezunu (n=84) ve %69,5'i üniversite mezunu (n=244) olarak tespit edildi. Araştırmaya göre katılımcıların RSOÖ puan ortalaması 109,4±11,8 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %51'si yetersiz (n=179), %49'u yeterli (n=172), ruh sağlığı okuryazarlığına sahiptir. Kadınlar 111,4±11,5 puan alarak, erkeklerden 105,8±11,6 daha yüksek RSOÖ puanına sahip olduğu görülmektedir (p 0,05), kronik hastalık durumu (p=0,612), alkol kullanımı (p:0,343) ile RSOÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır SONUÇ: Toplumda ruhsal hastalıklara ilişkin damgalamayı azaltmayı ve yardım arama davranışını desteklemeyi öncelik haline getirerek, ruh sağlığı okuryazarlığını artırmaya yönelik kapsamlı müdahale programları geliştirilmelidir. Anahtar kelimeler: Aile Hekimliği, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği.