Kendisine antibiyotik reçete edilen hastalarda ilaç kullanım uyumunu etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UFUK AKKAYA
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmamızda kendisine antibiyotik reçete edilen kişilerde antibiyotik uyumunu etkileyen faktörleri araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız etik kurul onayı alındıktan sonra 01.10.2018-30.09.2019 tarihleri arasında Bursa Nilüfer 34 Nolu 23 Nisan Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 18-75 yaş aralığında olan ve kendisine antibiyotik reçete edilen 353 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplamak için tıbbi öykünün yanı sıra antibiyotik uyumlarını sorgulayan Sosyo-demografik Veri Formu, Morisky İlaç Uyum Ölçeği ve Avrupa Sağlık Okuryazarlık Ölçeği Kısa Formu hastalara uygulanmıştır. Bulgular: İlaç kullanım sadakati sağlık okuryazarlığı yüksek olan katılımcılarda anlamlı olarak daha yüksek olarak tespit edildi. En sık antibiyotik reçete edilen hastalık üst solunum yolu hastalığı (%32,3) idi. Onu sırasıyla alt solunum yolu hastalığı (%23,5), akut sinüzit (%13) ve idrar yolu enfeksiyonu (%7,6) takip etmekteydi. En sık reçete edilen antibiyotik Sefalosporinlerdi (%32,3), Penisilinler (%29,5) ve Makrolidler (%23,2) şeklinde sıralanmaktaydı. En sık gözlenen yan etki ise ishaldi (%30,4). Ateşi olmayanlarda yüksek uyum yüzdesi anlamlı olarak fazla iken ateşi olanlarda orta uyum yüzdesi anlamlı olarak daha fazla tespit edildi. Antibiyotiği aile hekimi önerdiyse yüksek uyum yüzdesi anlamlı olarak fazlaydı. İlkokul mezunlarında mükemmel sağlık okuryazarlık yüzdesi lise ve lisans mezunlarından anlamlı olarak düşük bulundu. Çalışmaya katılanlarda eksik süre ve dozda antibiyotik kullanmayanlarda yüksek uyum yüzdesi anlamlı olarak fazla idi. Sonuç: Bölgemizde antibiyotik kullanma uyumu oldukça yüksektir. Hastaların sağlık okuryazarlık düzeyleri ilaç kullanım uyumu ile ilişkilidir. Bölgemizde eğitim durumunun yüksek olması daha bilinçli bir hasta portföyü ile çalışmamıza imkan sağlamaktaydı. Aile hekimlerinin önerdikleri antibiyotiklerin daha düzenli kullanılıyor olması sevindirici olduğu kadar sorumluluk yükleyici bir sonuçtur. Aile hekimleri akılcı ilaç kullanımı konusunda daha titiz davranmalı, kılavuzlara hakim olmalı ve modern tıbbın gereğini yerine getirmelidirler. Anahtar kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, Akılcı antibiyotik kullanımı, Sağlık okuryazarlığı, İlaç kullanım uyumu, Aile Hekimliği